جونه

( جونة ) جونة. [ ج َ ن َ ] ( ع اِ ) چشمه آفتاب. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( آنندراج ).آفتاب. ( مهذب الاسماء ). || سرخ. || ذغال. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). || خم قاراندود. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ) ( آنندراج ).
جونة. [ ن َ ] ( ع مص ) سیاه شدن روی. ( منتهی الارب ). || ( اِ ) سیاهی. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). || سله خرد عطاران که چرم بر آن کشیده باشند. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ). بویدان. ( نصاب الصبیان ). عطردان. ج، جُوَن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). || کوه خرد. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ).
جؤنة. [ ج ُءْ ن َ ] ( ع اِ ) طبله عطار. ( ناظم الاطباء ). ربعه. رجوع به ماده قبل شود.
جونة. [ ج َ ن َ ] ( اِخ ) دهی است میان مکه و طائف. ( منتهی الارب ).
جؤنه. [ ج ُءن َ ] ( ع اِ ) طبله عطار. ج، جُؤَن ( منتهی الارب ).

طبله عطار

💡 قدیمی‌ترین اثری که از کوشش‌های مردم سند به منظور سرودن اشعار فارسی در دست است مصراع زیر از جام جونه دومین فرمانروای سلسلهٔ سمه است که ضمن بیان تأسف از رفتار ناپسند خود نسبت به فیروز شاه تغلق فی‌البداهه گفت:

💡 پس از مرگ بنیان‌گذار سلسلهٔ جامیان، فیروزالدین شاه جام انر بن بانبینه، در دورهٔ حکومت مشترک برادر او، علاءالدین جام جونه (نخستین دورهٔ حکومت: ۷۵۳-۷۶۸ق)، و صدرالدین جام بانبینه (حک‍ ۷۵۳-۷۶۸ق) دامنهٔ متصرفات جامیان تا بهکر گسترش یافت (بکری، همانجا؛ فرشته، ۲/۳۱۷).

💡 گنج در رنج جو نه در راحت فسحت از سینه جونه از ساحت

💡 ز رفتن دگران پند جونه از ناصح حقیقت سخن این است و غیر آن سمر است