این واژه در زبان عربی و در منابع لغوی قدیم دارای چندین معنا و کاربرد متفاوت است که هر یک در بافت خاص خود استفاده شدهاند و همگی از ریشهای مشترک با مفهوم پوشیدگی و پنهان بودن گرفته شدهاند. یکی از معانی آن به «قبر» اشاره دارد، یعنی محل دفن مردگان که در آن بدن انسان از دید پنهان و پوشیده میشود. در همین ارتباط، «جنن» همچنین به خود «مرده» نیز اطلاق شده است، زیرا فرد پس از مرگ در زیر خاک قرار گرفته و از دنیای زندگان پنهان میگردد. معنای دیگر این واژه «کفن» است که پوششی برای بدن مرده محسوب میشود و با مفهوم پوشاندن و مخفی کردن ارتباط مستقیم دارد و به همین دلیل در جمع به صورت «اجنان» نیز آمده است. در کاربرد دیگری، «جنن» جمع واژه «جُنّة» به معنای «برقع یا پوشش صورت» دانسته شده است که برای پوشاندن چهره به کار میرود و باز هم مفهوم پوشیدگی در آن دیده میشود. همچنین در معنای مهم دیگر، «جنن» به «دیوانگی» یا «جنون» اشاره دارد و در این حالت به فردی گفته میشود که عقل او پوشیده شده و توانایی تشخیص درست از نادرست را از دست داده است. این معنا از نظر ریشهشناسی نیز با مفهوم اصلی واژه هماهنگ است، زیرا در جنون، عقل انسان گویی پنهان و پوشیده میشود. در برخی متون اسلامی و لغوی، واژههایی مانند «مجنون»، «جنین» و «جَنان» نیز از همین ریشه گرفته شدهاند که همگی مفهوم پوشیدگی را در خود دارند، مانند جنین که در رحم مادر پنهان است یا قلب که در سینه پوشیده شده است. بنابراین «جنن» واژهای است که در همه معانی خود، چه در مورد قبر و مرده، چه کفن و پوشش، چه برقع و چه دیوانگی، مفهوم مشترک پنهان بودن و پوشیده شدن را در خود حفظ کرده است. این تنوع معنایی نشان میدهد که ریشه این واژه در زبان عربی بسیار گسترده و استعاری است و بر اساس زمینه کاربرد، مفهوم آن تغییر میکند.
جنن
لغت نامه دهخدا
جنن. [ ج َ ن َ ] ( ع اِ ) قبر. || مرده. || کفن. ج، اجنان. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ) ( ناظم الاطباء ).
جنن. [ ج ُ ن َ ] ( ع اِ ) ج ِ جُنّة، بمعنی برقع.( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). رجوع به جُنّة شود.
جنن. [ ج ُ ن ُ ] ( ع اِمص ) دیوانگی. اصل آن جنون بوده و واو آن برای تخفیف حذف شده است. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). دیوانگی و جنون. ( ناظم الاطباء ).
فرهنگ فارسی
دیوانگی اصل آن جنون بوده و واو آن برای تخفیف حذف شده است دیوانگی و جنون.
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] تکرار در قرآن: ۲۰۱(بار)
«جَنان» از مادّه «جَنَّ» به قلب که در درون سینه پوشانده شده، می گویند.
«مجنون» از مادّه «جُنُون» به کسی می گویند که عقلش پوشیده شده.
«جَنین» از مادّه «جنّ» به طفلی می گویند که در رحم مادر پوشانده شده.
جمله سازی با جنن
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 سنگ کف طفلان حشم زنگ برآورد بی درد، ز صحرای جنن روی به حی کن