الاعمى

کور، نابینا

البصير

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
عمی (۳۳ بار)
کوری. به فقدان بصیرت و جهل و ضلالت و اشتباه نیز اطلاق می‏شود. مثل... که هر دو در کوری ظاهری است و مثل. که در ضلالت و گمراهی به کار رفته و مثل. در وصف فاقد چشم گویند:اعمی چنانکه گذشت و در وصف فاقد بصیرت گویند:اعمی و عم چنانکه راغب گفته، جمع«عم» عمون است مثل. طبرسی ذیل آیه. فرموده:آنگاه که شخص اعمی القلب باشد گویند:«رجل عم». جمع اعمی عمی بر وزن قفل و عمیان بر وزن سلطان آید مثل. و.. کور شدن خبرها کنایه از آن است که جوابی و خبری پیدا نمی‏کنند. ممکن است «عَمِیَتْ» را در آیه مخفی ماندن و اشتباه معنی کرد چنانکه در مجمع فرموده در اقرب الموارد هست:«عمی علیه الامر: التبس واشتبه». یعنی:روزی خدا ندایشان کند و گوید: چه جوابی به پیامبران دادید (آنگاه که شما را به ایمان و عمل دعوت کردند) خبرها بر آنان کور و مخفی می‏شوند و جوابی پیدا نمی‏کنند و از یکدیگر نیز نمی‏پرسندچه جوابی بدهیم زیرا همه در مخفی ماندن جواب و نداشتن عذر مساوی اند.. «عُمِیّتْ» در آیه به معنی کور شدن کنایه از مشتبه شدن است،ظاهراً مراد از بینة معجزه و از رحمت نبوّت است. یعنی ای قوم خبرم دهید اگر متکی به معجزه‏ای از خدا باشم و مرا پیامبری دهد و آن بر شما پس از روشن شدن مشتبه و مخفی ماند آیا با آنکه مکروه می‏دارید شمارا به نبوّت مجبور می‏کنیم؟ و «لااِکْراهَ فِی الّدینِ».. اعمای اول وصف است به معنی فاقدالبصیرة و گمراه ولی اعمای دوم ممکن است بقرینه «اضل» اسم تفضیل باشد یعنی هر که در این دنیا از هدایت کور ماند و گمراه شد او در قیامت کورتر و گمراه‏تر است.