نخستین شخصیتی که در منابع به این نام ذکر شده، محمد بن حسن بن قاسم است که کنیهاش ابویحیی بوده و از امرای یمن به شمار میرفته است. ایشان در ابتدا به عنوان والی منطقهی صعده و نواحی پیرامون آن منصوب شد و به تدریج قلمرو نفوذ و حکومت خود را گسترش داد. علاوه بر جنبههای حکومتی، ایشان دارای مقام علمی نیز بودهاند؛ چنانکه از ایشان تألیفات علمی بهیادگار مانده است. از جمله آثار برجستهی وی میتوان به کتاب سبیل الرشاد الی معرفة رب العباد در حوزهی علم کلام، و همچنین شرحی بر کتاب مرقاة الوصول الی علم الاصول اشاره کرد. وفات این شخصیت در سال ۱۰۷۹ هجری قمری در شهر صنعا رخ داده است (برگرفته از اعلام زرکلی، ج ۳، ص ۸۸۵).
دومین فرد با این عنوان، امام محمد بن حسن شیبانی است که کنیهی ایشان ابوعبدالله میباشد. ایشان یکی از فقهای بزرگ و از ائمهی مذهب حنفی محسوب میشدند. نقش وی در توسعه و تدوین فقه حنفی بسیار محوری بوده است و شاگردان متعددی تحت تربیت ایشان به جایگاه علمی رسیدند. این عالم بزرگوار، میراثدار مکتب فکری مکتب حدیث و رأی در عراق محسوب میشود و تألیفات متعددی در فقه، اصول، و حدیث از خود به جای گذاشته است که هر یک از آنها سندی مهم در تاریخ فقه اسلامی به شمار میروند.
