القرى

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
قری (۵۷ بار)
«قُری» جمع «قَرْیه» به معنای هرگونه آبادی و شهر است، اعم از شهرهای بزرگ و کوچک یا روستاها، و شواهد زیادی نیز در قرآن بر این معنا وجود دارد.
«امّ القری» که یکی از نام های «مکّه» است از دو واژه ترکیب یافته «اُمّ» که در اصل به معنای «اساس و ابتداء و آغاز» هر چیزی است، و مادر را هم به همین جهت «امّ» می گویند که اساس و اصل فرزندان است.
«قَرْیَه» در اصل از مادّه «قَرْی» (بر وزن نهی) به معنای «جمع شدن» آمده، و چون قریه مرکز اجتماع افراد بشر است، این نام بر آن اطلاق شده است.
از اینجا روشن می شود که: «قریه» تنها به معنای «روستا» نیست، بلکه هر گونه آبادی و مرکز اجتماع انسان ها اعم از روستا و شهر را شامل می شود، و در بسیاری از آیات قرآن نیز این کلمه به «شهر» یا «هر گونه آبادی» اعم از شهر و روستا اطلاق شده است، در مقابل «بدو» که به بیابان اطلاق می شود.
بر این اساس «قریه» در اصل، نام برای محلی است که مردم در آن جمع می شوند، و گاهی به خود انسانها نیز «قریه» گفته می شود، بنابراین مفهوم گسترده ای دارد که هم شهرها را شامل می گردد و هم روستاها را، هر چند در زبان فارسی معمولی، تنها به روستا اطلاق می شود، ولی در لغت عرب و در قرآن مجید، کراراً به شهرهای مهم و عمده مانند «مصر» و «مکّه» و امثال آن، اطلاق شده است.

💡 و ما ارسلنا من قبلك الا رجالا نوحى اليهم من اهل القرى افلم يسيروا فى الا رض فينظرواكيف كان عقبة الذين من قبلهم و لدار الاخرة خير للذين اتقوا افلا تعقلون(109)

💡 مؤ لف قدس سره: شاهد اين حال و وضعى كه حكايت شده گواهى مى دهد بر اينكه سؤال مسلم القرى از متعه زنان بوده، نه متعه حج، روايات ديگر نيز اين روايت را همينطورتفسير كرده اند.

💡 و در اينكه بعد از آيه قبلى اين آيه را ذكر كرد، كه سنت الهى را در هلاك ساختن قرىبيان مى كند، خود تهديدى است به اهل مكه كه مشرك بودند، و اشاره است به اينكه اگرآنان نيز بر كفر خود پافشارى كنند، در معرضنزول عذاب قرار خواهند گرفت، براى اينكه خداى تعالى براى ام القرى كه همان مكهاست رسولى فرستاد، تا آيات وى را بر مردم آنجا بخواند، ولى آن مردم هنوز ظالمند ورسول خود را تكذيب مى كنند.

💡 در پاسخ مى گوئيم: اين يك اشكال فلسفى است كه منافاتى با بحث تفسيرى ما كهمربوط است به آنچه از كلام خدا استفاده مى شود ندارد، و ما به زودى ايناشكال را در بحث فلسفى جداگانه اى در تفسير آيه: (و لو اناهل القرى آمنوا و اتقوا لفتحنا عليهم بركات من السماء) بطورمفصل متعرض مى شويم ان شاء اللّه.

💡 2 - پيامبرى كه درس نخوانده و از ميان توده جمعيت برخاسته، از سرزمين مكه ام القرى،كانون اصلى توحيد طلوع كرده است (الامى ).