دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اسماعیل و ابراهیم (قرآن). در قرآن کریم به داستان ابراهیم و اسماعیل علیهما السلام تحت عناوینی مانند رؤیای ابراهیم مبنی بر امر خداوند برای ذبح فرزند، امر خداوند به بنای خانه کعبه و تطهیر آن از لوث بت ها و مشرکان توسط ابراهیم و اسماعیل وماجرای اسحاق برادر اسماعیل و یعقوب فرزند اسحاق علیهم السلام اشاره شده است.
علاقه و محبت ابراهیم علیه السلام به فرزندش اسماعیل در بیان آن حضرت این گونه نمودار شده است: «فلما بلغ معه السعی قال یـبنی انی اری فی المنام انی اذبحک...» هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید گفت: فرزندم من در خواب دیدم که باید تو را ذبح کنم!.... («یا بنی» (ای پسرکم) بر علاقه و محبت جناب ابراهیم به اسماعیل (علیهما السلام) دلالت می کند.)
رؤیای ذبح اسماعیل
ذبح اسماعیل، فرمان خداوند به ابراهیم علیهما السلام در عالم رؤیا بود: «فلما بلغ معه السعی قال یـبنی انی اری فی المنام انی اذبحک فانظر ماذا تری قال یـابت افعل ما تؤمر...» هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید گفت: فرزندم من در خواب دیدم که باید تو را ذبح کنم! بنگر نظر تو چیست؟ گفت: پدرم هر چه دستور داری اجرا کن.... فرزند موعود ابراهیم طبق بشارت الهی متولد شد، و قلب پدر را که در انتظار فرزندی صالح سالها چشم به راه بود روشن ساخت دوران طفولیت را پشت سر گذاشت و به سن نوجوانی رسید، در اینجا قرآن می گوید: هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، یعنی به مرحله ای رسید که می توانست در مسائل مختلف زندگی همراه پدر تلاش و کوشش کند و او را یاری دهد.بعضی سعی را در اینجا به معنی عبادت و کار برای خدا دانسته اند، البته سعی مفهوم وسیعی دارد که این معنی را نیز شامل می شود ولی منحصر به آن نیست، و تعبیر «معه» (با پدرش ) نشان می دهد که منظور معاونت پدر در امور زندگی است.به هر حال به گفته جمعی از مفسران، فرزندش در آن وقت ۱۳ ساله بود که ابراهیم خواب عجیب و شگفت انگیزی می بیند که بیانگر شروع یک آزمایش بزرگ دیگر در مورد این پیامبر عظیم الشان است، در خواب می بیند که از سوی خداوند به او دستور داده شد تا فرزند یگانه اش را با دست خود قربانی کند و سر ببرد.ابراهیم وحشتزده از خواب بیدار شد، می دانست که خواب پیامبران واقعیت دارد و از وسوسه های شیطانی دور است، اما با این حال دو شب دیگر همان خواب تکرار شد که تاکیدی بود بر لزوم این امر و فوریت آن.
معماران کعبه
اسماعیل با ابراهیم علیهما السلام در بنای کعبه همگام بود: «واذ یرفع ابرهیم القواعد من البیت واسمـعیل...» (و نیز بیاد آورید) هنگامی که ابراهیم و اسماعیل پایه های خانه (کعبه) را بالا می بردند...
دعای ابراهیم و اسماعیل
...