مهلب

مهلب. [ م ُ هََ ل ْ ل ِ ]( ع ص ) هجوکننده. ( از اقرب الموارد ). رجوع به تهلیب شود. || هلیب. نام چند روز است نهایت سرد در کانون دوم یا در ایام سختی سرما. ( منتهی الارب ).
مهلب. [ م ُ هََ ل ْ ل َ ] ( ع ص ) هجا کرده شده. رجل مهلب؛ مردی هجا کرده. ( مهذب الاسماء ) ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). و رجوع به تهلیب شود.
مهلب. [ م ُ هََ ل ْ ل َ ] ( اِخ ) ابن ابی صفرة ظالم بن سراق ازدی عتکی، مکنی به ابوسعید. به سال هفتم هجری در دبا متولد شد و در بصره پرورش یافت. سپس در روزگار خلافت خلیفه ٔدوم با پدرش به مدینه منتقل شد. از جانب مصعب بن زبیر والی بصره گشت. در سمرقند چشم او را کور کردند. مدت نوزده سال با ازارقه ستیزه نمود. سرانجام آنها را تار و مار ساخت. به سال 79 هَ. ق. از جانب عبدالملک بن مروان به ولایت خراسان منصوب گشت و در سال 83 هَ.ق. در این شهر درگذشت. ( از الاعلام زرکلی ج 8 ص 260 ).

ابن ابی صفره ظالم بن سراق ازدی عتکی مکنی به ابو سعید.

💡 ثابت هیچ‌گاه نتوانست مقام مهمی را به دست بیاورد و با این وجود در زمان یزید بن مهلب متصدی برخی از کارهای شد. وی به سال ۱۰۷ ه.ق در جایی به نام اسد بن عبدالله خطبه‌ای قرائت کرد و به لکنت افتاد و از همین روی مورد هجو حاجب الفیل قرار گرفت. این گزارش به خوبی نشان می‌دهد که او در این خصوص تجربه‌ای نداشته‌است.

💡 لشکر کشی یزید بن مهلب در طبرستان که آخرین تلاش خلفای اموی برای گشودن طبرستان بود از سال ۹۸ هجری آغاز و به سال ۹۹ هجری خاتمه یافت و چنانچه دیدیم مانند لشکرکشی‌های دیگر با شکست روبرو گردید و با پرداخت تاوان جنگ به اسپهبد فرخان پایان یافت.

💡 یزید بن مهلب از سال ۸۲ الی ۸۵ هجری از طرف حجاج بن یوسف والی خراسان بود. پس ازو قتیبه بن مسلم والی خراسان گردید.

💡 فرمانداران پسین، به ویژه سعید بن عثمان و مهلب بن ابی صفره، تلاش کردند تا قلمروهای آن سوی رودخانه را بگشاید ولی نتوانستند.