ناصرالملک

ناصرالملک. [ ص ِ رُل ْ م ُ ] ( اِخ ) وزیرالدولةبن مبارک از نواب مغول کبیر در ولایت بنگاله و بهار و أوریسه هندوستان ( 1186-1189 هَ. ق. ) است. ( از معجم الانساب ص 444 ).
ناصرالملک. [ ص ِ رُل ْ م ُ ] ( اِخ ) ابوالقاسم خان بن احمدخان بن محمودخان فرمانفرما متولد به سال 1282 هَ. ق.، از تربیت یافتگان دوره میرزا تقی خان امیرکبیر و از تحصیل کردگان دانشگاه اکسفرد انگلستان و از رجال دوره ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه ومحمدعلی شاه قاجار است. وی مدتی حکمران کردستان بودو در دوره مجلس اول وزیر مالیه شد و بعداً بواسطه ٔاختلاف نظر با محمدعلی شاه از وزارت کنار گرفت و به فرنگ رفت. پس از عزل محمدعلی شاه و درگذشت عضدالملک قاجار نایب السلطنه احمدشاه، مجلس شواری ملی او را به نیابت سلطنت انتخاب کرد. وی به سال 1346 هَ. ق. در تهران وفات یافت. ناصرالملک در علوم عربیت و تاریخ و ادب صاحب مایه و مردی خوش محاوره و نیکوبیان بود و در سیاست نهایت محتاط بود.( یادداشت مؤلف ). مرحوم ملک الشعراء بهار در تاریخ احزاب سیاسی آرد: «بعد از تعطیل مجلس دوم سه سال و کسری ناصرالملک زمامدار مطلق بود و با کمال خشونت با احزاب و احرار رفتار می کرد». و نیز: «در 27 شعبان 1332 مطابق 30 سرطان شاه [ احمد شاه قاجار ] تاج گذاری کرد و [ دولت ] ناصرالملک سقوط کرد و روز 18 رمضان بدون اینکه نطقی بکند یا شرح کارهای دیرینه خود را بنویسد مانند کسی که می گریزد به فرنگستان گریخت ». رجوع به تاریخ احزاب سیاسی ص 8 تا 15 و نیز رجوع به مجله ٔآینده سال دوم ص 707: مکتب و عقاید ناصرالملک شود.

شهرت میرزا ابوالقاسم خان قراگوزلوی همدانی ملقب به نایب السلطنه از رجال اواخر قاجاریه ( و. ۱۲۸۲ ه.ق. ف. ۱۳۴۶ ه.ق. ) وی در صفر ۱۳۲۵ ه.ق. در کابینه وزیر افخم و بار دیگر در ربیع الاول ۱۳۲۵ در کابینه میرزا علی اصغرخان اتابک به وزارت منصوب شد. در ۱۱ ربیع الثانی ۱۳۲۷ ه.ق. به مقام رئیس الوزرائی رسید. پس از فوت عضدالملک. با مساعدت اعتدالیون بنیابت سلطنت ایران رسید ( ۱۳۲۸ ه.ق. ) و در ۲۷ شعبان ۱۳۳۲ ه.ق. که احمد شاه بسن قانونی رسید باروپا رفت و در زمان رضاشاه پهلوی بایران مراجعت کرد.
ابو القاسم خان ابن احمد خان ابن محمود خان فرمانفرما متولد بسال ۱۲۸۲ هجری قمری.

💡 قره گزلوها با شاهان قاجار نیز وصلت کردند، از جمله فتحعلی شاه یکی از دختران خود به نام زبیده خانم را به ازدواج علی‌خان نصرت‌الملک قره گزلو درآورد، نگارالسلطنه و صفیه سلطان‌خانم دختران عباس میرزا به ترتیب با عبدالله‌خان صارم‌الدوله قراگزلو و محمود خان ناصرالملک ازدواج کردند و امیرافخم قره گزلو، قمرالسلطنه دختر مظفرالدین شاه را برای پسرش احتشام‌الدوله گرفت.

💡 به نوشته باقر عاقلی در اواخر قرن سیزدهم قمری بیش از سه چهارم قراء و رقبات همدان در تصرف آنان بود و املاک نواحی معتبر و مشهوری چون درجزین، مهربان، کبودرآهنگ، خدابنده‌لو و... به آنان تعلق داشت. برخی از بزرگان این طایفه مانند حاج بهاءالملک و حاج امیرنظام و ناصرالملک هریک مالک دویست تا سیصد پارچه آبادی بودند.

💡 او هفتمین فرزند محمدعلی‌شاه و نخستین فرزند پسر او از ملکه جهان بود که در وقت ولیعهدی پدر در تبریز به دنیا آمد و پس از فتح تهران و خلع محمدعلی‌شاه، توسط مجلس عالی رجال و بزرگان دولت در سن ۱۳ سالگی به پادشاهی رسید. تا رسیدن او به سن بلوغ و تاج‌گذاری در تیر ۱۲۹۳ ابتدا عضدالملک و سپس ابوالقاسم ناصرالملک نایب‌السلطنه بودند.