در کاربرد نخست، «هاکین» یا «هاکن» نام چند تن از سلاطین نروژ در دورههای مختلف تاریخی بوده است که هر یک در زمان حکومت خود نقشهایی در سیاست و گسترش قلمرو ایفا کردهاند. از جمله مهمترین آنها هاکين اول است که در قرن دهم میلادی حکومت میکرد و در ترویج دین مسیح در نروژ تلاش زیادی انجام داد. همچنین هاکين ششم در قرن سیزدهم میلادی با گسترش قلمرو خود جزایر ایسلند، گرینلند و شتلاند را تحت سلطه درآورد و در تنظیم برخی قوانین نقش داشت. در ادامه، هاکين هفتم نیز در قرن چهاردهم میلادی شناخته میشود که حتی سوئد را به قلمرو خود افزود، اما در نهایت به دلیل نارضایتی مردم از حکومتش خلع شد. این بخش از معنای واژه، بیشتر در منابع تاریخی و دایرةالمعارفهای قدیمی مانند قاموسالاعلام آمده است و به شخصیتهای پادشاهی اروپای شمالی اشاره دارد.
در کاربرد دوم، «هاکین» نام یکی از مهمترین گروههای گویش چینی است که بهویژه در جنوب شرق چین و استان فوجیان ریشه دارد و به عنوان یکی از شاخههای زبان چینی شناخته میشود. این گویش در میان جوامع چینی مهاجر در کشورهایی مانند تایوان، مالزی، سنگاپور، اندونزی و فیلیپین نیز بسیار رایج است و نقش زبان ارتباطی میان گروههای مختلف چینی را در این مناطق ایفا کرده است. گویش هاکین از نظر تاریخی به دلیل مهاجرت گسترده مردم جنوب چین به مناطق دیگر آسیا گسترش یافته و به یکی از پرکاربردترین گونههای چینی در خارج از چین تبدیل شده است. در برخی مناطق مانند تایوان، این گویش به صورت گسترده مورد استفاده قرار میگیرد و حتی گونههای محلی آن شکل گرفته است. از نظر زبانی، هاکین دارای ویژگیهای آوایی و واژگانی خاصی است و برخی آواهای آن در دیگر گویشهای چینی دیده نمیشود که همین موضوع آن را از نظر زبانشناسی قابل توجه کرده است.
هاکین. ( اِخ ) هاکن. نام چند تن از سلاطین نروژ است و معروفترین آنها عبارتند از:
هاکین اول 936 م.958 م. هاکین ششم 1247 م.1263 م. هاکین هفتم 1350 م.1363 م. هاکین اول در ترویج و نشر دین مسیح فعالیت شدیدی نمود تا آنجا که جان را در سر این سودا گذارد. هاکین ششم،جزائر ایسلند، گروئنلند و شتلاند را ضبط نمود و برخی از قوانین را وضع کرد. هاکین هفتم سوئد را هم بر کشور خویش ملحق ساخت. ولی جذب قلوب سوئدیان برایش میسر نشد و در نتیجه وی را خلع کردند، بعدها زوجه اش مارگریت که دختر پادشاه دانمارک بود از سوئد و نروژ مملکت واحدی تشکیل داد. ( قاموس الاعلام ترکی ).
هاکیِن ( چینی ساده شده: 闽南语، چینی سنتی: 閩南語، پین یین: Fújiànhuà ) گروهی از گوش های مین جنوبی است که در سراسر جنوب شرق چین، تایوان و جوامع دور از وطن چینی در مالزی، سنگاپور، اندونزی و فیلیپین در جنوب شرق آسیا و میان چینی های فرادریا در سرتاسر دنیا تکلم می شود. هاکین از جنوب فوجیان ریشه گرفته است.
هاکین به طور تاریخی به عنوان زبان میانجی در بین جوامع چینی جنوب شرق آسیا خارج از هر گویش و زیرگروه عمل کرده و امروزه پرگویش ترین گونهٔ چینی در منطقه، از جمله در سنگاپور، مالزی، اندونزی، فیلیپین و بخش هایی از هندوچین ( به ویژه تایلند، ویتنام، لائوس و کامبوج ) است.
زبان مالایی بتاوی که توسط پنج میلیون نفر درون و پیرامون جاکارتا، پایتخت اندونزی سخن گفته می شود، دارای وام واژگان بسیاری از هاکین است که این وضعیت به دلیل تأثیر بسیار اندونزیایی های چینی در این منطقه، که عمدتاً از ریشه و تبار هاکین هستند، می باشد.
هاکین از مناطق جنوبی استان فوجیان ریشه گرفته است. این منطقه از ابتدا یک مرکز مهم برای تجارت و مهاجرت بود و از این رو هاکین به یکی از رایج ترین گونه های چینی در خارج از کشور تبدیل شده است. قطب عمده گونه های هاکین در خارج از فوجیان در تایوان است، جایی که مهاجرانی در دوره های مختلف از فوجیان به آنجا رفتند. گویش تایوانی بیشتر از گویش های کوانژویی و جانگجاوی ریشه گرفته است، اما از آن زمان به بعد، گویش آموی، که به گویش شیامن نیز معروف است، در حال تبدیل شدن به گویش معیار این زبان در سرزمین اصلی چین است.
هاکین زبان های بسیاری در میان چینی های فرادریا در جنوب شرق آسیا و ایالات متحده آمریکا وجود دارند. مردم هان بسیاری در طول تاریخ از مناطق هاکین زبان در جنوب فوجیان به برمه نو ( میانمار امروزی )، ویتنام، اندونزی ( هند شرقی هلند سابق ) و مالزی و سنگاپور ( مالایای بریتانیا و British Straits Settlements سابق ) مهاجرت کردند و زبانشان را در این مناطق گستردند. این گویش ها به جز در وام واژه ها، بیشتر شبیه به گویش آموی و هاکین تایوانی هستند. طبق گزارش ها هاکین زبان ۸۰٪ مردم چینی در فیلیپین است.
هاکین یکی از بیشترین تعدادهای واج های موجود را در بین گونه های چینی دارد و شمار همخوان های آن از ماندارین معیار، کانتونی و شانگهایی نیز بیشتر است. واکه ها کمابیش شبیه ماندارین معیار هستند. گونه های هاکین تلفظ های بسیاری را حفظ کرده اند که دیگر در سایر گونه های چینی یافت نمی شوند.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 از نظر واجشناسی، هاکین زبانی نواختبر است.
💡 هاکین تایوانی عموماً شبیه به شاخههای آموی، چوانگژو و ژانگژو از مین جنوبی و گویشهای آنها در جنوب شرق آسیا است و بین گویشوران آنها فهم متقابل وجود دارد. محبوبیت گسترده رسانههای هاکینزبان در تایوان، به ویژه از دهه ۱۹۸۰ به برجستگی هاکین تایوانی در بین سایر گویشهای هاکین و مین منجر شدهاست.
💡 هولو، تایوانی و تایگی نیز معروف است، گونهای از زبان هاکین و زبان مادری ۷۰٪ از مردم تایوان است. مردم هوکلو تایوانی که از نسل مهاجرانی از جنوب فوجیان در دوران سلطنت دودمان چینگ هستند، به این زبان تکلم میکنند. لاتیننویسی پوژ یک دستور خط رایج برای نوشتن این گونهٔ هاکین است.