مفسران شیعه به عالمانی اطلاق میشود که در چارچوب مذهب تشیع به تفسیر قرآن کریم پرداختهاند. این مفسران با تکیه بر مبانی اعتقادی شیعه، بهویژه جایگاه پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم و ائمه اطهار علیهمالسلام، کوشیدهاند معانی و مقاصد آیات الهی را تبیین کنند. تفسیر قرآن در میان شیعه همواره جایگاهی مهم داشته و بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی فهم معارف دینی، اعتقادی و فقهی مورد توجه بوده است.
برخی از مفسران شیعه، روایات تفسیری منقول از پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآلهوسلم یا ائمه اطهار علیهمالسلام را گردآوری و ثبت کردهاند و در این نوع تفاسیر، از اظهار نظر شخصی یا اجتهاد تفسیری پرهیز نمودهاند. در مقابل، گروهی دیگر از مفسران شیعه با بهرهگیری از روشها و گرایشهای گوناگون، مانند روش عقلی، ادبی، فقهی یا کلامی، به تفسیر قرآن پرداخته و افزون بر نقل روایات، دیدگاههای تحلیلی و اجتهادی خود را نیز ارائه کردهاند. این تنوع روشها سبب پدید آمدن آثار تفسیری متعددی در سنت شیعی شده است.
از آنجا که مذهب تشیع خود به فرقههای مختلفی همچون امامیه، زیدیه و اسماعیلیه تقسیم میشود، مفسران شیعه نیز بر همین اساس به سه دسته کلی تقسیم شدهاند: مفسران امامیه، مفسران زیدیه و مفسران اسماعیلیه. هر یک از این گروهها با توجه به مبانی اعتقادی و فکری خاص خود، رویکرد ویژهای در فهم و تفسیر قرآن اتخاذ کردهاند و همین امر موجب شکلگیری سنتهای تفسیری متفاوت در میان شاخههای گوناگون تشیع شده است.
