گنبد گردنده

گنبد گردنده. [ گُم ْ ب َ دِ گ َ دَ دَ / دِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) کنایه از آسمان است:
چون نبینی که یکی زاغ و یکی باز سپید
اندرین گنبد گردنده پس یکدگر است.ناصرخسرو.ای گنبد گردنده بی روزن خضرا
با قامت فرتوتی و با قوت برنا.ناصرخسرو.گنبدگردنده خانه ای است سپنجی
مهر چه بندی بر این سپنجی خانه.ناصرخسرو.ازین گردنده گنبدهای پرنور
بجز گردش چه شاید دیدن از دور.نظامی.گنبدگردنده ز روی قیاس
هست به نیکی و بدی حق شناس.نظامی.

کنایه از آسمانست

💡 آگاه نشد هیچکس از بازی گردون آگاهی از این گنبد گردنده محال است

💡 در آن شهر از بزرگی گنبدی بود که سر در گنبد گردنده می‌سود

💡 چون نبینی که یکی زاغ و یکی باز سپید اندر این گنبد گردنده پس یکدگر است؟

💡 ایزد دارنده را و گنبد گردنده را هستی از تقدیر و از تاثیر مقصود و مراد

💡 دل برین گنبد گردنده منه کین دولاب آسیائیست که برخون عزیزان گردد

💡 بیامد غره شوال و زد کوس جهانبانی ببام گنبد گردنده چون شاپور ساسانی