گربه سان

گربه سان. [ گ ُ ب َ / ب ِ ] ( ص مرکب ) کنایه از محیل و مکار چه حیله هائی که گربه در گرفتن موش میکند مشاهده گردیده باشد. ( آنندراج ). محیل. مکار. فریب دهنده. ( از برهان )( از آنندراج ). به عقیده علامه دهخدا صحیح کلمه «گربه شان » و صحیح گربه سانی، «گربه شانی » است، در فرهنگ رشیدی نیز «گربه شانه » به معنی محیل و مکار آمده: و آن را به حیلت بلا بندی توان کرد و گربه شانی توان به میدان آورد. ( کلیله و دمنه ). در کلیله های چاپی این تعبیر «گربه سان » و «گربه سانی » ضبط شده، ولی بر حسب اقرب احتمالات اصل «گربه شانی » است. ( امثال و حکم دهخدا ). گربه شاندن به قرائن استنباط میشود که شاندن مصدر جعلی شانه کردن است ( رجوع شود به شاندن ) و گربه شاندن و گربه شانگی بمعنی تملق و چاپلوسی کردن:
چو گربه شانگی کی لایق آید
چنین سلطان چنین شیر ژیان را؟مولوی ( از حاشیه برهان قاطع چ معین ).

گربه مانند، مانند گربه.

💡 گر نباشم گربه سان با خادم خود چاپلوس میشود چون شیر بر رویم براق ای آفتاب

💡 ببر سیبری بعد از شیببر بزرگ‌ترین گربه سان زنده جهان است. نرها از ۱۸۵ تا ۲۰۰ سانتی متر طول و از ۲۶۰ تا ۳۶۰ گیلوگرم وزن دارند. در حالی که ماده ها کوچکترند و از ۱۵۵ تا ۱۸۰ سانتی متر طول و از ۱۹۰ تا ۲۴۰ کیلوگرم وزن دارند.