چراغ عمر
لغت نامه دهخدا
چراغ عمر. [ چ َ / چ ِ غ ِ ع ُ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) کنایه از حیات و زندگی.
- چراغ عمر کسی خاموش شدن؛ کنایه است از دم درکشیدن و مردن.
- شتاب داشتن چراغ عمر؛ کنایه از زودگذر بودن عمر. زود سپری شدن عمر و دیر نپاییدن زندگی است:
کدام کار دل از برق جلوه تو برآمد
چراغ عمر کسی اینقدر شتاب ندارد.شیخ العارفین ( ازآنندراج ).مؤلف آنندراج ذیل «چراغ شتاب ندارد» شعر بالا را مثال آورده و مینویسد: «درین بیت حضرت شیخ العارفین، بعضی از محققین میفرمایند که چراغ شتاب ندارد و طرفه عبارتی است، چراغ عمر کسی اینقدر زودسوز نیست، می باید و میتواند «چراغ عمر کسی » منادی بود بحذف حرف ندا، درین صورت شتاب ندارد و بمعنی شتاب بیجا و بی حساب خواهد بود، لیکن معشوق را عمر کسی گویند نه «چراغ عمر کسی »، چنانکه بر محاوره دان ظاهر است معهذا هم اعتراض سابق دفع نمیشود - انتهی.
ولی ظاهراً بر مضمون و مفهوم این شعر اعتراضی وارد نیست، زیرا مقصود شاعر و معنای شعر کاملاً واضح و روشن است و شاعر میگوید: از برق جلوه تو کار دل برنیامد و چراغ عمر هیچکس چنین شتابنده و زودگذر نیست. بدیهی است هم چنانکه معشوق را «عمر» میتوان گفت «چراغ عمر» گفتن نیز ایرادی ندارد و شاعر معشوق را مخاطب ساخته میگوید: راست است که تو چراغ عمرمنی، اما چراغ عمر هیچکس چنین شتاب ندارد و بشتاب نمیگذرد و از جلوه تو که چون برق شتابان و گریزان است هیچیک از کارها و مرادهای دل برنمیآید و حاصل نمیگردد.
فرهنگ فارسی
کنایه از حیات و زندگی. یا چراغ عمر کسی خاموش شدن کنایه از دم در کشید و مردن باشد. یا شتاب داشتن چراغ عمر کنایه از زود گذر بودن عمر زود سپری شدن عمر و دیر نپاییدن زندگی است.
جمله سازی با چراغ عمر
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 روزی که چراغ عمر خاموش شود در بستر مرگ عقل مدهوش شود
💡 چو رفت از آب چون آتش فرو مرد چراغ عمر او خوش خوش فرو مرد
💡 تا چراغ عمر خصمش گل کند شاید اگر غنچه لبریز هوا سازد دهن را چون حباب
💡 درین مجلس فروزان باد جاوید چراغ عمر او چون ماه و خورشید
💡 ز تندباد حوادث ز بس که شد خاموش چراغ عمر من بینوا نمیسوزد
💡 که ای از لطف، چشم روشن من چراغ عمر من گشت از تو روشن
💡 در اشعار کلاسیک فارسی، اغلب از واژه چراغ عمر برای اشاره به مدت زمان زندگی و جوانی پرشور انسان استفاده میشود.
💡 او تلاش کرد تا با مطالعه فراوان و یادگیری مداوم، چراغ عمر خود را در مسیر روشنایی و دانش روشن نگاه دارد.
💡 با گذشت سالیان متمادی، احساس کرد که چراغ عمرش رو به خاموشی است و باید با خاطرات خوش سپری کند.