طهران قدیم

[ویکی نور] طهران قدیم، نوشته جَعفَر شَهری باف - آذر ش. از نویسندگان ایرانی و پژوهنده تاریخ تهران. شهری در این کتاب، حال و هوای تاریخی تهران را با جزئیاتش در قرن سیزدهم بیان می کند.
نویسنده سبب تألیف آن را توجه به عامه مردم علاقه به توصیف اوضاع و احوال تهران در پیش از پنجاه سال پیش دانسته است.
کتاب در پنج مجلد تنظیم گردیده است. در چهار جلد اول مطالب فصل بندی نشده اند و فاقد ساختار منظم اند؛ اما مجلد پنجم به موضوع آشپزی اختصاص یافته است.
این کتاب متضمن اطلاعات گسترده و مشروح درباره وقایع و آداب و رسوم و مشاغل در تهران است. بسیاری از مطالب خاطرات ایام کودکی اوست. وی بر واقعی بودن مطالب این کتاب و اثر دیگری که راجع به تهران نوشته تاکید دارد و آنها را دائره المعارفی درباره تهران می شمارد. برخی این کتاب را نوعی دانشنامه فرهنگ و زبان عامیانه مردم تهران در آغاز قرن بیستم وصف کرده اند و با آثار هدایت در فولکور قابل مقایسته دانسته اند. شهری به شرح آیین ها و مراسمی توجه نشان داده که برخی از آنها امروزه برگزار نمی شوند، همچنین از مشاغلی یاد کرده که امروزه دیگر وجود ندارند.
در مجلدات اول تا چهارم، از محلات تهران و حدود آنها، انواع پیشه ها، برخی عمارات، تعزیه خوانی و عزاداری محرم، پهلوانان مشهور، برخی از مظاهر تمدن جدید، مساجد، بقاع، نمایش، قهوه خانه ها، انواع سرگرمی ها، طب و طبابت، جشن ها، نوروز، نذورات، مراسم مربوط به خواستگاری، اسامی ماه های شمسی و قمری، برخی از احکام دینی، علوم غریبه، سنن و عقائد، تعلیم و تربیت کودکان، آرایش و پوشش و رفتار مردم گفتگو شده است.
[ویکی فقه] طهران قدیم (کتاب). «طهران قدیم»، نوشته جعفر شهری باف- آذر ش. از نویسندگان ایرانی و پژوهنده تاریخ تهران. شهری در این کتاب، حال و هوای تاریخی تهران را با جزئیاتش در قرن سیزدهم بیان می کند. نویسنده سبب تالیف آن را توجه به عامه مردم علاقه به توصیف اوضاع و احوال تهران در پیش از پنجاه سال پیش دانسته است.
کتاب در پنج مجلد تنظیم گردیده است. در چهار جلد اول مطالب فصل بندی نشده اند و فاقد ساختار منظم اند؛ اما مجلد پنجم به موضوع آشپزی اختصاص یافته است.
گزارش محتوا
این کتاب متضمن اطلاعات گسترده و مشروح درباره وقایع و آداب و رسوم و مشاغل در تهران است. بسیاری از مطالب خاطرات ایام کودکی اوست. وی بر واقعی بودن مطالب این کتاب و اثر دیگری که راجع به تهران نوشته تاکید دارد و آنها را دائره المعارفی درباره تهران می شمارد. برخی این کتاب را نوعی دانشنامه فرهنگ و زبان عامیانه مردم تهران در آغاز قرن بیستم وصف کرده اند و با آثار هدایت در فولکور قابل مقایسته دانسته اند. شهری به شرح آیین ها و مراسمی توجه نشان داده که برخی از آنها امروزه برگزار نمی شوند، همچنین از مشاغلی یاد کرده که امروزه دیگر وجود ندارند.
← محلات تهران
هر یک از مجلدات این کتاب دارای پاورقی هایی به قلم مولف و مجلدات یک تا چهار مشتمل بر فهرست های ذیل می باشد: فهرست عکس ها، فهرست عمومی اعلام.

💡 باباشمل در طهران قدیم به فردی خاص از بین لوطی‌ها و داش‌های شناخته شدهٔ محله‌های مختلف شهر گفته می‌شد که پس از گذراندن مراحلی چند به منصب باباشملی نائل می‌گردید. باباشمل‌های واقعی در طهران قدیم، گروهی معدود و انگشت شمار بودند که دستورها و اراده و امر آنان، بدون هرگونه گفتگو و بدون قید و شرط لازم‌الاجرا بود.

💡 نصرالله حدادی در کتاب طهران قدیم آورده است: «ناصر‌الدین شاه قاجار دستور داد از او در حالی که سوار بر اسب است در قورخانه تهران مجسمه‌ای از جنس برنز ساخته و وسط حوض باغشاه نصب شود. گفته می‌شود هنرمندان مجسمه‌‌ساز تندیسی هم قد و قواره ناصرالدین شاه ساختند و در تفرجگاه او نصب کردند. اما نکته جالب رونمایی نکردن آن برای عموم مردم بود و فقط برای خواص و درباریان به نمایش گذاشته شد. بعد از‌‌‌‌ ترور ناصرالدین شاه در سال ۱۲۷۵ شمسی، این مجسمه از وسط استخر برداشته شد.»