رسالهٔ عملیه یا توضیحالمسائل عنوان کلی کتابهایی است که احکام شرعی مورد نیاز مکلفان را دربردارد. این رسالهها بهعنوان یکی از راههای دستیابی به فتوای مرجع تقلید، نقش مهمی در پیوند فقه با زندگی روزمرهٔ مردم ایفا کردهاند. نخستین رسالهٔ عملیه به شیوهٔ کنونی، کتاب جامع عباسی تألیف شیخ بهائی است.
آیتالله سید حسین بروجردی در دوران مرجعیت خود، با هدف آسانسازی فهم احکام برای عموم، گروهی از شاگردانش را مأمور نمود تا رسالههای عملیه را به زبانی ساده تدوین کنند. نتیجهٔ این تلاش، با عنوان رسالهٔ توضیحالمسائل در تهران منتشر شد. پس از ایشان، مراجع تقلید شیعه این روش را در تألیف رسالههای خود ادامه دادند تا امکان استفادهٔ گستردهتر برای مقلدان فراهم آید.
رسالهٔ توضیحالمسائل اثر امام خمینی(ره)، رسالهای است که برای مقلدان فارسیزبان نگاشته شده و محتوای آن برگرفته از کتاب تحریر الوسیله ایشان است. این رساله طیف گستردهای از احکام، از تقلید تا تشریح و پیوند اعضا و مسائل متفرقه را دربرمیگیرد. صحت و مطابقت نسخهٔ منتشرشده با فتاوای امام(ره) توسط دفتر استفتائات و با تأیید خود ایشان احراز شده است. این رساله، چه در دوران پیش از انقلاب و چه پس از آن، به دلیل استقبال فراوان مقلدان، هزاران نسخه منتشر شده و همچنین مجموعههای استفتائات جداگانهای نیز بارها به چاپ رسیده است.