رساله توضیح المسائل
رسالهٔ عملیه یا توضیحالمسائل عنوان کلی کتابهایی است که احکام شرعی مورد نیاز مکلفان را دربردارد. این رسالهها بهعنوان یکی از راههای دستیابی به فتوای مرجع تقلید، نقش مهمی در پیوند فقه با زندگی روزمرهٔ مردم ایفا کردهاند. نخستین رسالهٔ عملیه به شیوهٔ کنونی، کتاب جامع عباسی تألیف شیخ بهائی است.
آیتالله سید حسین بروجردی در دوران مرجعیت خود، با هدف آسانسازی فهم احکام برای عموم، گروهی از شاگردانش را مأمور نمود تا رسالههای عملیه را به زبانی ساده تدوین کنند. نتیجهٔ این تلاش، با عنوان رسالهٔ توضیحالمسائل در تهران منتشر شد. پس از ایشان، مراجع تقلید شیعه این روش را در تألیف رسالههای خود ادامه دادند تا امکان استفادهٔ گستردهتر برای مقلدان فراهم آید.
رسالهٔ توضیحالمسائل اثر امام خمینی(ره)، رسالهای است که برای مقلدان فارسیزبان نگاشته شده و محتوای آن برگرفته از کتاب تحریر الوسیله ایشان است. این رساله طیف گستردهای از احکام، از تقلید تا تشریح و پیوند اعضا و مسائل متفرقه را دربرمیگیرد. صحت و مطابقت نسخهٔ منتشرشده با فتاوای امام(ره) توسط دفتر استفتائات و با تأیید خود ایشان احراز شده است. این رساله، چه در دوران پیش از انقلاب و چه پس از آن، به دلیل استقبال فراوان مقلدان، هزاران نسخه منتشر شده و همچنین مجموعههای استفتائات جداگانهای نیز بارها به چاپ رسیده است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی شیعه] توضیح المسائل یا رساله عملیه، عنوان عمومی کتاب هایی است که احکام شرعی مکلفین را دربردارد. رساله عملیه یکی از راه های دستیابی به فتوای مرجع تقلید است که فقه را وارد زندگی مردم کرد.
نخستین رساله به شیوه کنونی جامع عباسی نوشته شیخ بهائی است. آیت الله سید حسین بروجردی در زمان مرجعیت خود، گروهی از شاگردانش را مامور کرد، تا رساله های عملیه را آسان بنویسند. نتیجه این کوشش با عنوان رساله توضیح المسائل در تهران به چاپ رسید.
مراجع تقلید شیعه پس از آیت الله بروجردی در رساله های خود، روش او را در پیش گرفتند، تا مقلدان بتوانند از رساله ها استفاده کنند.
[ویکی نور] رساله توضیح المسائل (موسوعه جلد 29). رساله توضیح المسائل، اثر امام خمینی(ره)، رساله ای است که برای مقلدان فارسی زبان به نگارش درآمده و در واقع برگرفته از مسائل «تحریر الوسیلة» می باشد. احکام از «تقلید» گرفته تا «تشریح و پیوند اعضا» و مسائل متفرقه، موضوعات اصلی این رساله می باشد. اعضای دفتر استفتائات امام(ره) که این رساله را تصحیح نموده و به صحت آن شهادت داده اند، طی نامه ای به محضر ایشان موافقت ایشان را درباره مطابقت این رساله با فتاوای آن حضرت کسب کرده اند
از این رساله، چه قبل از انقلاب و چه بعد از آن طی سالیان متمادی، به جهت تقاضای فراوان مقلدان، هزاران نسخه به چاپ رسیده است. علاوه بر آن، مجموعه استفتائاتی که از محضر امام(ره) می شد، جداگانه بارها به چاپ رسیده است
توضیح المسائل امام(ره) در طول مرجعیت ایشان، توسط ناشرین متعدد و به شکل های گوناگون انتشار یافت. در بعضی از چاپ ها، ملحقاتی بر اساس «تحریر الوسیلة» به آن اضافه شده که احکام امر به معروف و نهی از منکر، مسائل دفاع و احکامی برگرفته از «مسائل مستحدثه» از آن جمله است. در آخر برخی چاپ ها نیز تعدادی از استفتائات در موضوعات گوناگون آورده شده و گاهی لغت و اصطلاحات فقهی نیز تعریف شده است
از سال 1366ش، توضیح المسائل امام مورد بازنگری قرار گرفت و با تطبیق دقیق مطالب آن بر «تحریر الوسیلة» و حاشیه بر «العروة الوثقی» و بعضی از استفتائات امام(ره)، تصحیح گردیده و توسط بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی منتشر شد و معیار چاپ های بعدی قرار گرفت. بعد از ارتحال امام(ره)، توضیح المسائل ایشان محور چاپ های بسیاری واقع گردید و با حواشی مراجع تقلید منتشر گردید
در سال های اخیر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام(ره) به ناشران مختلف اجازه چاپ و انتشار این اثر مهم را داده است؛ اما با توجه به اینکه در رساله «توضیح المسائل» تصحیح شده نیز اغلاط چاپی مختلفی مشاهده گردید و این اغلاط در چاپ های ناشرین دیگر رو به فزونی بود، این مؤسسه ضمن بررسی رساله های موجود، متن صحیحی را در قالب اثر حاضر که جلد 29 موسوعه امام(ره) می باشد، عرضه کرده است.
در این اثر، مقدمه ای از ناشر، آغازگر مطالب بوده که در آن، به برخی ویژگی ها و مشخصات کتاب اشاره شده است