ایالت جامو و کشمیر، با اکثریت جمعیت مسلمان، در شمالیترین قلمرو جمهوری هند واقع شده و از نظر استراتژیک دارای اهمیتی بسزا است. این منطقه از شمال با کشور افغانستان، از شمال شرقی و مشرق با جمهوری خلق چین (شامل مناطق سینکیانگ و تبت)، از جنوب با ایالات هیماچال پرادِش و پنجاب هند، و از مغرب با کشور پاکستان هممرز است. موقعیت جغرافیایی جامو و کشمیر میان ۳۲ درجه و ۱۷ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۶ دقیقه عرض شمالی و ۷۳ درجه و ۲۶ دقیقه تا ۸۰ درجه و ۳۰ دقیقه طول شرقی قرار دارد و مساحت تقریبی آن به ۲۳۰,۲۲۲ کیلومتر مربع میرسد. به دلیل قرارگیری در مرتفعترین نقطه هند، این ایالت به «سَرْتاجِ هند» شهرت دارد و به سبب تنوع چشمگیر اقلیمی، دارای دو مرکز اداری مجزا برای فصول مختلف است: شهر سرینگر به عنوان مرکز تابستانی و شهر قلعهای جامو به عنوان مرکز زمستانی.
از منظر تقسیمات کشوری و جغرافیای سیاسی، جامو و کشمیر به شش «قسمت» اصلی تقسیم میشد که هر یک مرکزیت اداری خاص خود را داشتند. این شش بخش عبارت بودند از: گلگت با مرکزیت شهری به همین نام در شمال؛ بَلْتِسْتان با مرکزیت شهر سکردو در جنوب گلگت؛ لداخ که وسیعترین بخش محسوب میشد و مرکز آن شهر لی/له/لیه در شرق قرار داشت؛ درّة کشمیر (یا صرفاً کشمیر) با مرکزیت شهر سرینگر در غرب؛ پونْچ که کوچکترین قسمت بود و مرکز آن شهری همنام در جنوب کشمیر قرار داشت؛ و در نهایت، بخش جامو با مرکزیت شهر جامو در جنوب. این تقسیمبندی نشاندهنده وسعت جغرافیایی و تنوع ساختاری این قلمرو پیشین بوده است.
در تقسیمبندی دیگری که بیشتر بر واحدهای اداری متمرکز است، این ایالت مشتمل بر چهارده واحد سیاسی و اداری بود که شامل مناطقی چون کشمیر شمالی با مرکزیت شهر بارامولا در شمال و شمال غربی سرینگر، کشمیر جنوبی با محوریت شهر سرینگر، مظفرآباد با مرکزیت شهری به همین نام در غرب ایالت، ادم پور واقع در مسیر میان جامو و لداخ، میرپور در شمال غربی جامو، و شهر جامو به عنوان مرکز اصلی خود میشد. این ساختار اداری چندلایه، بازتابدهنده پیچیدگیهای مدیریتی و جغرافیای انسانی این منطقه تاریخی و مناقشهبرانگیز بوده است.