پیرایه

لغت نامه دهخدا

پیرایه. [ را ی َ / ی ِ ] ( اِمص ) آرایش و زیور باشد از طرف نقصان همچون سرتراشیدن و اصلاح کردن و شاخهای زیادتی درخت را بریدن. ( برهان ). || ( اِ ) پیراهه. ( شرفنامه ). حلی. حلیة. ( دهار ). تهویل. سنیح. ( منتهی الارب ). زینت وآرایش زنان. ( صحاح الفرس ). آنچه زرگران برای زینت زنان سازند از خلخال و دست برنجن و طوق و یاره و گردن بند و بازوبند و امثال آن. زیب. زینت. زیور. آرایش: و مرده را [مردم روس ] با هرچه با خویشتن دارد از جامه و پیرایه بگور فرونهند. ( حدود العالم ).
ز فرمان او هیچگونه مگرد
تو پیرایه دان بند بر پای مرد. فردوسی.ز دانش چو جان ترا مایه نیست
به از خامشی هیچ پیرایه نیست.فردوسی.خرد بر دل خویش پیرایه کرد
برنج تن ازمردمی مایه کرد.فردوسی.کنون زود پیرایه بگشا ز روی
بپیش پدر شو بزاری بموی.فردوسی.بهایی ز جامه ز پیرایه ها
فروشم ز مردم بود مایه ها.فردوسی.تو درگاه را همچو پیرایه ای
همان تخت و دیهیم را مایه ای.فردوسی.چو آن جامه های گرانمایه دید
هم از دست رودابه پیرایه دید.فردوسی.به ایران که دید از بنه سایه ام
اگر سایه و تاج و پیرایه ام.فردوسی.از ایشان جز او دخت خاتون نبود
بپیرایه و رنگ و افسون نبود.فردوسی.زپیرایه و جامه و سیم و زر
ز دیبا و دینار و خز و گهر.فردوسی.دگر گفت بر مرد پیرایه چیست
و زین نیکوییها گرانمایه کیست.فردوسی.کجا نامور گاو پرمایه بود
که بایسته بر تنش پیرایه بود.فردوسی.همان گاو پرمایه کم دایه بود
ز پیکرتنش همچو پیرایه بود.فردوسی.به پیرایه زرد و سرخ و سپید
مرا کردی از برگ گل ناامید.فردوسی.کتایون بی اندازه پیرایه داشت
ز یاقوت وهر گوهری مایه داشت.فردوسی.تو درگاه را همچو پیرایه ای
همان تخت و دیهیم را مایه ای.فردوسی.بدین حجره رودابه پیرایه خواست
همان گوهران گران مایه خواست.فردوسی.بدو گفت رودابه پیرایه چیست
بجای سرمایه بی مایه چیست.

فرهنگ معین

(یِ ) (اِ. ) زیور، زینت.

فرهنگ عمید

۱. زیب، زینت، زیور، آرایش: حریف مجلس ما خود همیشه دل می برد / علی الخصوص که پیرایه ای بر او بستند (سعدی۲: ۴۱۹ )، ز دانش چو جان تو را مایه نیست / بِه از خامشی هیچ پیرایه نیست (فردوسی: ۷/۱۸۰ ).
۲. [قدیمی] تهمت، افترا.

فرهنگ فارسی

زیوروزینت، آرایش، زینت، پیراهه، تهمت وافترا
۱-( اسم ) زینت دادن بکاستن زیوری که بوسیل. نقصان حاصل شود همچو سر تراشیدن وبریدن شاخه های زیادی درختمقابل آرایش. ۲- زینت دادن ( مطلقا ) مزین ساختن آرایش: چنین گفتن بر مرد پیرایه چیست ? وزین نیکویها گرانمایه چیست ? ( شا. بخ ۳ ) ۲۳۷۹: ۸-( اسم ) زینت زیور مانند دست برنجن پای برنجن گوشوار: زهره ( دلالت دارد بر ) زینت و عطر و پیرای. زر و سیم... ۴- پارچ. ورکویی که زرگران بدان پیرایه را روشن کنند.

فرهنگ اسم ها

اسم: پیرایه (دختر) (فارسی) (تلفظ: pirāye) (فارسی: پيرایه) (انگلیسی: piraye)
معنی: زیور و زینت، طلا، جواهر و مانند آنها که به عنوان زیور و زینت به کسی یا چیزی میافزایند، ( در قدیم ) ظرف، پیاله، پیمانه

فرهنگستان زبان و ادب

{fioritura (it. )} [موسیقی] گذر تزیینی در بداهه نوازی یا آهنگ سازی

ویکی واژه

زیور، زینت.

جمله سازی با پیرایه

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 چو با مهرت زمان سرچشمه تسنیم را ساقی چو با فیضت زمین پیرایه بخش روضه رضوان

💡 درین بستان نهد چون سرو هر کس دست خود بر دل در ایام خزان پیرایه روی زمین باشد

💡 شاه‌نشین‌های سه ضلع شمالی غربی و جنوبی مرسوم به تالار بلندپایهٔ بهشت پیرایه است.

💡 شهابِ دینِ خدا مُقْتَدیٰ مؤیّد ملک ظهیر دولت و پیرایهٔ اولوالالباب

💡 از حسن وعشق باشد پیرایه این جهان را بی عندلیب وگل باغ برگ ونوا ندارد

واز واز یعنی چه؟
واز واز یعنی چه؟
قرین رحمت یعنی چه؟
قرین رحمت یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز