تیرگان

تیرگان. ( اِ ) نام روز سیزدهم است از تیرماه. گویند در این روز منوچهر با افراسیاب صلح کرد بشرط آنکه افراسیاب یک تیر پرتاب راه از ملک خود به منوچهر پس بدهد. حکما تیری ساختند از روی حکمت و در وقت طلوع آفتاب آرش آن تیر را بر کمان نهاده از جبال طبرستان به طرف مشرق انداخت بعد از تفحص بسیار روز سیزدهم در کنار آب آمویه یافتند. ( برهان ). روز سیزدهم از تیرماه. گویند در این روز منوچهر با افراسیاب صلح کرد. ( ناظم الاطباء ). جشن روز تیر از ماه تیر. ( فرهنگ رشیدی ) ( از فرهنگ جهانگیری ) ( از آنندراج ) ( از انجمن آرا ). از «تیر» + «گان » ( پسوند نسبت ) جشنی است که در تیرروز ( روز سیزدهم ) ازماه برپا می شد. ( حاشیه برهان چ معین ). رجوع به تیربه معنی روز و یشتها ج 1 ص 334 و 335 و خرده اوستا ص 209 و التفهیم بیرونی ص 254 و آثارالباقیه ص 220 شود.
تیرگان. ( اِخ ) دهی از دهستان لاین است که در بخش کلات شهرستان دره گز واقع است. و 890 تن سکنه دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9 )

(رْ یا رَ ) (اِ. ) جشنی که ایرانیان در روز سیزده از ماه تیر (تیر روز ) برپا می کنند.

۱. روز سیزدهم تیرماه.
۲. جشنی که در این روز در ایران باستان، برپا می کرده اند.

روزسیزدهم تیرماه، جشن پارسیان دراین روز
( اسم ) جشنی که در تیر روز( سیزدهم ) از تیر ماه برپا میشده.
دهی از دهستان لاین است که در بخش کلات شهرستان دره گز واقع است

اسم: تیرگان (پسر) (فارسی) (تاریخی و کهن) (تلفظ: tirgān) (فارسی: تيرگان) (انگلیسی: tirgan)
معنی: روز سیزدهم تیرماه، جشنی که در این روز در ایران باستان برپا می کرده اند، ( در قدیم ) در ایران قدیم جشنی که در سیزدهم تیر به مناسبت یکی شدن نام روز با نام ماه برگزار می شده است

جشنی که ایرانیان در روز سیزده از ماه تیر (تیر روز)
برپا می‌کنند.

💡 در باورهای مردم، دربارهٔ جشن تیرگان دو روایت وجود دارد که روایت نخست همچنان که در بالا گفته شد مربوط به فرشته باران یا تیشتر است و دیگری دربارهٔ آرش کمانگیر و جنگ و ستیز میان ایران و توران.

💡 بت ونفس و هوابشکن خلیل ملک وحدت شو چرا چون تیرگانش هر نفس از روشنان جویی

💡 موسیقی ملی کوه دماوند در روز جشن تیرگان در سال ۱۳۹۱ با صدای سالار عقیلی در بین ۹ هزار نفر رونمایی شد.

💡 جشن تیرگان ذلف آباد فراهان به عنوان نخستین جشن تیرگان ایران در دیماه ۱۳۸۹ در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسیده‌است. همچنین این آیین از استان گیلان با نام تیرماسینزه در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت رسیده‌است.

💡 یکی از کهن‌ترین جشن‌های مشترک ایرانیان و ارمنیان است که ایرانیان آن را جشن تیرگان یا آب پاشان می‌گویند.

💡 یا فکند آرش‌ کمانی تیری از آمل به مرو کز طرف فرخنده جشنی تیرگان آراستند