خیره

خیره. [ رَ / رِ ] ( ص ) بدخواه. بداندیش. نابکار. ( ناظم الاطباء ). ستمگر. آزاردهنده

( ~. ) [ ع. خیرة ] (ص. ) ۱ - نیکو، نیکوکار. ۲ - منتخب، برگزیده. ۳ - کار نیک، ج. خیرات.
( ~. ) (اِ. ) = خیرو. خیری: گل همیشه بهار.
(رِ ) (ص. ) ۱ - سرگشته، شگفت زده. ۲ - لجوج. سرکش. ۳ - ناتوان، سُست. ۴ - بیهوده، دروغ.

۱. ویژگی حالت چشم هنگام بادقت نگاه کردن به یک چیز.
۲. (قید ) [مجاز] با حالت فرومانده از حیرت و شگفتی، باسرگشتگی، باحیرت: ملک در سخن گفتنش خیره ماند / سر دست فرماندهی برفشاند (سعدی۱: ۴۹ ).
۳. خیره کننده.
۴. [قدیمی] بی سبب، به بیهودگی: هر که تواند که فرشته شود / خیره چرا باشد دیو و ستور (انوری: ۶۵۴ ).
۵. (صفت ) [قدیمی، مجاز] بی پروا، گستاخ، سرکش، بی شرم: همه پیش من جنگجوی آمدند / چنان خیره و پوی پوی آمدند (فردوسی: ۱/۲۲۳ ).
۶. (اسم ) (زیست شناسی ) [قدیمی] = خِیری
* خیره شدن: (مصدر لازم )
۱. از روی حیرت و شگفتی به چیزی چشم دوختن.
۲. [قدیمی] حیران و متحیر شدن.
* خیره کردن (ساختن ): (مصدر متعدی )
۱. حیران و سرگردان ساختن.
۲. [قدیمی، مجاز] به شگفتی انداختن.

نیکوکارتر، بسیارنیکوکار، برتروبرگزیده، بی پروا، گستاخ، لجباز، سرکش، بی شرم، فرومانده
( اسم ) گل همیشه بهار.
بنت عبدالرحمن از روات است

💡 نگینش نگه کرد و نامش بخواند ز شادی بخندید و خیره بماند

💡 بگفت، رهزن گیتی ره تو هم بزند مخند خیره، بافتادگان هر سر راه

💡 خیره بدان سان کندش از عذار کان نتواند کند از وی گذار