توریه

در اصطلاح فقهی، به معنای گفتن کلامی است که گوینده از آن، معنایی خلاف مفهوم ظاهری و متبادر به ذهن مخاطب را اراده می‌کند. این عمل، نوعی پنهان‌سازی واقعیت یا افشا نکردن راز محسوب می‌شود، بدون آن‌که متکلم به دروغ متوسل شده باشد. توریه ممکن است در سطح واژۀ مفرد اتفاق بیفتد، مانند استفاده از الفاظ مشترک به قصد معنای دور از ذهن؛ یا در سطح جمله رخ دهد، مانند مقید کردن معنا به قید مکانی یا زمانی خاص که در ظاهر کلام آشکار نیست. این مفهوم، به‌عنوان یکی از راه‌های اجتناب از کذب و سوگند دروغ، در ابواب مختلف فقهی مانند معاملات، طلاق و سوگند مورد بحث قرار گرفته است.

در منابع اسلامی، هرچند این واژه در قرآن کریم به‌کار نرفته، اما مفسران و محدثان، آیات و روایات متعددی را از مصادیق آن دانسته‌اند. حتی در پارهای از احادیث، به مواردی اشاره شده که پیامبران و امامان(ع) نیز به‌منظور حفظ مصلحت مهم‌تری، از آن استفاده کرده‌اند. از منظر فقهی، با دروغ تفاوت ماهوی دارد؛ زیرا در این مفهوم، گوینده در حقیقت معنای مورد نظر خود را بیان می‌کند، اما مخاطب به سبب قرائن ذهنی یا عرفی، معنای دیگری را از کلام وی استنباط می‌کند. با این حال، مشروعیت و صحت آن منوط به شرایطی است، از جمله آن‌که حقّ دیگری ضایع نشود و متکلم توانایی و تسلط لازم برای انجام توریه به شیوۀ صحیح را داشته باشد.

دربارۀ جواز اخلاقی آن، میان عالمان اخلاق اختلاف نظر وجود دارد. برخی آن را در موارد ضرورت یا برای دفع ضرر، جایز و حتی پسندیده می‌دانند، به‌ویژه زمانی که راست‌گویی موجب آسیب جانی، آبرویی یا مالی شدیدی شود. در مقابل، گروهی دیگر بر احتیاط تأکید کرده و توریه را تنها در شرایط کاملاً استثنایی و با رعایت مراتب اهمیت مصلحت مجاز می‌شمرند. به‌طور کلی، توریه به‌عنوان یک ابزار کلامی، در نظام فقهی و اخلاقی اسلام، با قیود و محدودیت‌های مشخصی پذیرفته شده و استفاده از آن در گرو نیت متکلم، شرایط عرفی و عدم تضییع حقوق دیگران است.

فرهنگ معین

(تُ یِ ) [ ع.توریة ] (مص م. ) پوشانیدن حقیقت.

فرهنگ عمید

پوشانیدن و پنهان کردن حقیقت، امری را برخلاف حقیقت نشان دادن، حقیقت را نهفتن و طور دیگر وانمود کردن.

فرهنگ فارسی

۱ - بمعنی اخص به اسفار خمسه عهد عتیق ( تکوین خروج احبار عدد و تثنیه ) انبیا ( ابراهیم اسحاق یعقوب و ایام بنی اسرائیل در بر سینا ) و توصیه های موسوی در اخلاق و شرایع اطلاق میشود. ۲ - همه کتاب مقدس را بخطا تورات نامند.
پوشانیدن، وپنهان کردن حقیقت، برخلاف حقیقت
کتاب موسی. نزد اهل شرع کتابی است که بر موسی نازل شد. و آن را ۹ لوح بود و خدا امر فرمود که هفت لوح را تبلیغ نماید و دو لوح را متروک سازد.

دانشنامه عمومی

توریه (مجارستان). توریه ( به مجاری: Türje ) یک سکونتگاه مسکونی در مجارستان است که در زالا واقع شده است.
توریه ۳۸٫۲۴ کیلومترمربع مساحت و ۱٬۷۷۴ نفر جمعیت دارد.

دانشنامه آزاد فارسی

رجوع شود به:ایهام

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] گفتن کلامی و اراده کردن خلاف معنای ظاهر آن را توریه گویند.از این عنوان در ابواب مختلفی نظیر تجارت، طلاق و یمین به مناسبت سخن رفته است.
توریه عبارت است از آن که انسان در مقام پنهان کردن واقع از شنونده یا مخاطب، کلامی بگوید که مراد وی از آن، معنایی غیر از مفهوم ظاهری آن کلام باشد و این، گاه در لفظ مفرد است- مانند آنکه از لفظ مشترک (اعم از لفظی و معنوی) فرد دور از ذهن را اراده کند؛ به عنوان مثال، مقصود گوینده از «ما» در جملۀ «ما لفلان عندی ودیعة» «ما» ی موصوله باشد نه نافیه یا مراد از «لباس» در «ما له عندی لباس» شب یا زن باشد- و گاه در جمله (اسناد) مانند آنکه بگوید: فلانی نزد من امانتی نگذاشته است و مرادش پنجاه سال پیش باشد یا بگوید: فلان کار را نکردم و منظورش در غیر مکان یا زمانی که آن را انجام داده است باشد.
[ویکی شیعه] توریه، به معنای افشا نکردن راز، در کاربرد فقهی به این معنا است که گوینده معنایی از کلام خود را که مرادش نیست به مخاطب منتقل کند.در منابع فقهی، توریه به عنوان یکی از راه های نجات از دروغ گویی و سوگند دروغ، در ابواب گوناگون مطرح شده است. این نکته مبتنی بر این نظر است که توریه با کذب تفاوت ماهوی دارد و موضوعاً از آن خارج است. هر چند واژه توریه در قرآن کریم نیامده، ولی در تفاسیر و منابع حدیثی، آیات متعددی از مصادیق توریه شمرده شده است. همچنین در بعضی احادیث اشاره شده است که گاهی حتی پیامبران و امامان(ع) نیز به اقتضای مصلحت توریه می کرده اند. توریه دارای شرایطی است که از جمله آنها می توان به توانایی بر توریه کردن و ضایع نشدن حق دیگران در صورت توریه اشاره کرد. درباره جواز و عدم جواز توریه و اخلاقی بودن یا نبودن آن میان عالمان اخلاق اختلافاتی وجود دارد.
توریه، در لغت به معنای پنهان کردن، پوشانیدن و افشا نکردن راز است. در اصطلاح متون فقهی و فقها توریه آن است که متکلم از سخن خود معنایی را جز آنچه مخاطب می فهمد (یعنی معنایی خلاف ظاهر) اراده کند.
به تعبیر منابع ادبی و علوم قرآنی، توریه که از محسِّنات معنوی سخن به شمار می رود، آن است که گوینده، لفظی را که دو معنای نزدیک و دور(قریب و بعید) دارد، به کار بَرَد و به اتکای قرینه ای پنهان، معنای دور را اراده کند، حال آنکه مخاطب به معنای نزدیک التفات بیابد. در این منابع، توریه با واژه هایی چون ایهام و تخیل و مغالطه و توجیه هم معرفی و اقسامی برای آن بیان شده است. نجفی اصفهانی توریه مورد بحث را «توریه عرفی» نامیده و آن را متمایز از «توریه بدیعی» دانسته است.
[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام است
گفتن کلامی و اراده کردن خلاف معنای ظاهر آن
توریه عبارت است از آن که انسان در مقام پنهان کردن واقع از شنونده یا مخاطب، کلامی بگوید که مراد وی از آن، معنایی غیر از مفهوم ظاهری آن کلام باشد و این، گاه در لفظ مفرد است - مانند آن که از لفظ مشترک (اعم از لفظی و معنوی) فرد دور از ذهن را اراده کند؛ به عنوان مثال، مقصود گوینده از «ما» در جمله «ما لفلان عندی ودیعة» «ما»ی موصوله باشد نه نافیه یا مراد از «لباس» در «ما له عندی لباس» شب یا زن باشد - و گاه در جمله (اسناد) مانند آن که بگوید: فلانی نزد من امانتی نگذاشته است و مرادش پنجاه سال پیش باشد یا بگوید: فلان کار را نکردم و منظورش در غیرمکان یا زمانی که آن را انجام داده است باشد. از این عنوان در ابواب مختلفی نظیر تجارت، طلاق و یمین به مناسبت سخن رفته است.
در جواز توریه بطور مطلق یا تنها در صورت ضرورت، اختلاف است و نیز در فرض وجود مصلحت لازم در دروغ گفتن آیا در صورت امکان توریه، توریه واجب و دروغ گفتن حرام می شود یا دروغ گفتن با وجود مصلحت در آن حتی با امکان توریه جایز می باشد؟ مسئله محل اختلاف است.
نمونه هایی از موارد مشروعیت توریه:
چنانچه رهایی مؤمنی یا بازگرداندن مال مظلومی و یا دفع ستم از انسانی یا مال و یا عرض او متوقف بر دروغ گفتن باشد در صورتی که امکان توریه وجود داشته باشد بنابر قول برخی واجب است توریه شود و در صورت عدم امکان، قسم دروغ جایز بلکه واجب است. برخی بر وجوب توریه در این صورت اشکال کرده و برخی، آن را واجب ندانسته اند.
هرگاه کسی علیه دیگری مدعی طلبی باشد که وی آن را ادا کرده و یا طلبکار او را ابراء نموده است و مدعی علیه از این بیم داشته باشد که ادعای ابراء یا ادای دین به دلیل نداشتن بیّنه منتقل به قسم شود و مدعی با قسم طلب ادعایی خود را بگیرد، جایز است اصل طلب او را انکار کند و بر آن قسم بخورد به شرط آن که توریه نماید تا دروغ لازم نیاید.
جمعی از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، جلد 2، ص 662.
[ویکی فقه] توریه (ابهام زدایی). توریه ممکن است اشاره به معانی ذیل باشد: • توریه (فقه)، گفتن کلامی و اراده کردن خلاف معنای ظاهر آن، دارای کاربرد در ابواب فقهی• توریه (منطق)، یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق و به معنای مغالطه از راه اراده معنای بعید لفظ، هنگام تبادر معنای قریب
...
[ویکی فقه] توریه (علوم قرآنی). توریه، ذکر لفظ مشترک میان دو معنای دور و نزدیک و اراده معنای دور است.
«توریه» یکی از اسلوب های بدیعی قرآن است که به آن ایهام، تخییل، مغالطه و توجیه نیز می گویند.
معنای لغوی و اصطلاحی
«توریه» مصدر و در لغت، پوشاندن خبر و آشکار ساختن جز آن، و در اصطلاح فن بدیع آن است که گوینده لفظی مشترک میان دو معنای قریب و بعید بیاورد و معنای نزدیک را که آشکار است قصد نکند؛ ولی معنای دور را که پنهان است قصد کرده باشد، و شنونده نیز در وهله نخست گمان می کند معنای نزدیک مقصود گوینده است؛ در حالی که چنین نیست؛
مثال قرآنی توریه
مانند: (وهو الذی یتوفاکم باللیل ویعلم ما جرحتم بالنهار)؛ «و او کسی است که روح شما را در شب (هنگام خواب) می گیرد و می داند در روز چه کرده اید». مقصود خداوند از «جرحتم» مفهوم دور آن یعنی همان ارتکاب گناه است.
فصل لطیف علم بیان
...
[ویکی فقه] توریه (فقه). گفتن کلامی و اراده کردن خلاف معنای ظاهر آن را توریه گویند.از این عنوان در ابواب مختلفی نظیر تجارت، طلاق و یمین به مناسبت سخن رفته است.
توریه عبارت است از آن که انسان در مقام پنهان کردن واقع از شنونده یا مخاطب، کلامی بگوید که مراد وی از آن، معنایی غیر از مفهوم ظاهری آن کلام باشد و این، گاه در لفظ مفرد است- مانند آنکه از لفظ مشترک (اعم از لفظی و معنوی) فرد دور از ذهن را اراده کند؛ به عنوان مثال، مقصود گوینده از «ما» در جملۀ «ما لفلان عندی ودیعة» «ما» ی موصوله باشد نه نافیه یا مراد از «لباس» در «ما له عندی لباس» شب یا زن باشد- و گاه در جمله (اسناد) مانند آنکه بگوید: فلانی نزد من امانتی نگذاشته است و مرادش پنجاه سال پیش باشد یا بگوید: فلان کار را نکردم و منظورش در غیر مکان یا زمانی که آن را انجام داده است باشد.
معنای توریه در لغت و اصطلاح
توریه، در لغت به معنای پنهان کردن، پوشانیدن و افشا نکردن راز است. در اصطلاح متون دینی و فقها توریه آن است که متکلم از سخن خود معنایی را جز آن چه مخاطب می فهمد (یعنی معنایی خلاف ظاهر) اراده کند.
معنای توریه در علوم قرآنی
به تعبیر منابع ادبی و علوم قرآنی، توریه که از محسِّنات معنویِ سخن به شمار می رود، آن است که گوینده، لفظی را که دو معنای نزدیک و دور (قریب و بعید) دارد، به کار بَرَد و به اتکای قرینه ای پنهان، معنای دور را اراده کند، حال آن که مخاطب به معنای نزدیک التفات بیابد.در این منابع، توریه با واژه هایی چون ایهام و تخییل و مغالطه و توجیه هم معرفی و اقسامی برای آن بیان شده است. نجفی اصفهانی توریه مورد بحث را «توریه عرفی» نامیده و آن را متمایز از «توریه بدیعی» دانسته است.
واژه های توریه در متون حدیثی و فقهی
...
[ویکی فقه] توریه (منطق). توریه یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای مغالطه از راه اراده معنای بعید لفظ، هنگام تبادر معنای قریب است.
توریه از اقسام و از اسباب مغالطه لفظ مرکب است. توریه، لفظی دارای دو معنا است که یکی از آن دو قریب به ذهن و اراده، و دیگری بعید است و متکلم از لفظ، همان معنای بعید را اراده می کند، ولی مخاطب گمان می برد که معنای قریب مراد است؛ مانند اینکه کسی پول هایش را در جیبش بگذارد و اگر از او پول خواستند بگوید: کیف پولم را همراه نیاورده ام. هدف کسی که مرتکب مغالطه از نوع توریه می شود، همان هدف شخص دروغگو است؛ یعنی به منظور فریفتن مخاطب، اطلاعات نادرست ارائه می کند، اما اختلاف توریه با دروغ این است که در توریه، ظاهر سخن، معنای درستی دارد، اما آنچه مخاطب از آن درک می کند نادرست و دروغین است، از این رو در صورت روشن شدن حقیقت، امکان دفاع و توجیه برای گوینده وجود دارد.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • خندان، علی اصغر، مغالطات.• مظفر، محمدرضا، المنطق.
۱. ↑ مظفر، محمدرضا، المنطق، ص۴۸۶.
...

ویکی واژه

توریة
پوشانیدن حقیقت.

جمله سازی با توریه

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 خود این کتاب نه توریه باشد و انجیل که احتمال دهی اختلاف و نقصان را

💡 مدح او میخوان به ‌توریه و به انجیل و زبور تا نگوئی وصف او آیات قرآن است و بس

رویداد یعنی چه؟
رویداد یعنی چه؟
شکوه کردن یعنی چه؟
شکوه کردن یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز