دودکش ساختاری است که برای هدایت دود، بخار و گازهای ناشی از احتراق از داخل ساختمان به بیرون استفاده میشود. این ساختار معمولاً از آجر، فلز یا بتن ساخته میشود و بخش مهمی از سیستم تهویهی خانه یا کارخانه محسوب میشود. وظیفهی اصلی آن جلوگیری از تجمع گازهای سمی و دود در فضای داخلی است و به ایمنی ساکنان کمک میکند.
دودکش با استفاده از اختلاف دما و فشار بین هوای داخل و خارج ساختمان، دود و گازها را به سمت بیرون هدایت میکند. جریان طبیعی دود به سمت بالا، ناشی از سبکتر بودن هوای گرم نسبت به هوای سرد، باعث عملکرد موثر دودکش میشود. طراحی مناسب ارتفاع و قطر این سازه اهمیت زیادی در کارایی و جلوگیری از بازگشت دود به داخل دارد.
این سیستم انتقال دود در مدلهای خانگی و صنعتی وجود دارد؛ نمونههای خانگی برای شومینه و بخاری و نمونههای صنعتی برای کارخانهها و نیروگاهها طراحی میشوند. هر نوع با توجه به سوخت و حرارت مصرفی ساخته میشود تا مقاومت و عملکرد لازم را داشته باشد. استفاده صحیح از دودکش سلامت محیط داخلی و کیفیت هوای داخل ساختمان را تضمین میکند.
دودکش. [ ک َ / ک ِ ] ( اِ مرکب ) نفس کش. ( ناظم الاطباء ). دودآهنگ. دودآهنج. رجوع به دودآهنگ شود. || روزن مطبخ که فکر یا فکز نیز گویند. ( ناظم الاطباء ). روزن مطبخ و حمام و جز آن. ( از لغت فرس اسدی ) ( از آنندراج ) ( از غیاث ). روزن مطبخ و گرمابه و دیگدان و امثال آن که از آن دخان بدرآید و آن را دودآهنگ و دودآهنج نیز گویند. ( از شرفنامه منیری ). سوراخی برآورده بر بام تا دود بخاری واجاق و گلخن حمام را به سوی بالا برد. ( یادداشت مؤلف ): دیگری [ از قتله حسین بن علی ( ع ) ] خولی بن یزید است که... به موجب اشاره زوجه اش از دودکش بیرون آورده به آتش دوزخ رسانیدند. ( حبیب السیر ).
ای بینی تو دودکش شعله تیز
وی ریش تو تیر هجو را دست آویز.شفایی ( از آنندراج ).شد ز خط پشت لب سرخی پانش عیان
دودکش لاله ساخت غنچه بی دود را.طغرا ( از آنندراج ).|| لوله ای که بر سر سماور و بخاری و آتشخانه کشتی و موتورهایی که با زغال سنگ یا هیزم کار کند قرار دهند. لوله ای که بر سر سماور و بخاری و جز آن نهند کشیدن دود را به بالا و تیز شدن آتش را.( یادداشت مؤلف ) ( از ناظم الاطباء ).
(کِ ) (ص فا. اِ. ) ۱ - آن چه که دود را کشد. ۲ - لوله و منفذی که دود از آن بالا رود مانند لوله مطبخ، حمام، بخاری و غیره.
لوله یا روزنی که دود از آن بالا می رود، تنوره: دودکش مطبخ، دودکش حمام، دودکش بخاری، دودکش کوره.
تنوره، لوله یاروزنی که دوداز آن بالابرود
( صفت اسم ) ۱ - آنچه که دود را کشد. ۲ - لوله و منفذی که دود از آن بالا رود مانند لوله مطبخ حمام بخاری سماور و غیره دود آهنگ.
{stack} [مهندسی محیط زیست و انرژی] سازۀ تنوره مانند بلندی که گازهای حاصل از احتراق را به خارج هدایت می کند
دودکش مجرایی است با مقطع دایره یا مربع ( بسته به نوع ساختمان ) که محصولات احتراق را به محیط مورد نظر هدایت می کند. وجود این ابزار در دستگاه های احتراق داخلی امری اجتناب ناپذیر است.
ابداع دودکش پیشرفت مهمی در خارج کردن دود از درون خانه بود که موجب تغییر در طراحی و ساخت خانه ها شد. قبل از اینکه دودکش ها مورد استفاده قرار بگیرند، حلقه های آتش در خانه که محیط خانه را پر از دود می کرد در نزدیکی سقف قرار می گرفتند.
در فصل سرما توصیه می شود دریچه کولر بسته شود، زیراکانال کولر به علت داشتن ارتفاع و قطر بیشتر نسبت به دودکش ساختمان، عمل دودکشی قوی تری انجام می دهد و می تواند به عنوان دودکش عمل کند و جریان خروج دود از دودکش به صورت معکوس انجام شود. این عمل به ویژه هنگامی که منافذ ورود هوا به داخل فضای بنا مسدود باشد بهتر و راحت تر صورت می گیرد و می تواند در حالت جریان معکوس یعنی عمل ورود هوا از دودکش و خروج حرارت و محصولات احتراق از کانال کولر صورت گیرد.
رجوع شود به:مجرای گرمابی
آن چه که دود را کشد.
لوله و منفذی که دود از آن بالا رود مانند لوله مطبخ، حمام، بخاری و غیره.
💡 دودکشها به دلیل اینکه بیشتر در معرض عناصر قرار دارند قبل از بخشهای دیگر ساختمان خسارتهای مهمی نشان میدهند.
💡 کشتی جانک و همینطور دودکشی سیگار مانندی که از آن دود خارج میشود و در کنار ساحل قرار دارند در پرچم و نماد استان ساموت ساکون دیده میشود که هر دوی آن اشاره به سنتهای تجاری قدیمی و صنایع محلی آن اشاره دارد.
💡 سرامیکهای آبی رنگی که دیوارهای داخلی بنا را پوشانده و راهپلهٔ خارقالعاده و همچنین دودکشهایی با اشکال بدیع هر بینندهای را به شگفت میآورد.
💡 باز مدار، ار کنم رخنه دل پر ز خاک دودکش این دل است، غالیه دان تو نیست
💡 با افزایش فشار آب، دیگهای بخار متصل به دودکش شماره ۱ از جا کنده شد و دودکش سقوط کرد. آب در مسیری جدید وارد کشتی شد و غرق شدن کشتی شتاب یافت.
💡 زیبایی و بدعت کاسامیا نه تنها در نمای ساختمان، که در اتاقها و پاسیوهای آن نیز به چشم میآیند. دودکشها و مجسمههای متعدد روی تراس ساختمان هم از مناظر فراموشنشدنی شهر بارسلون است.