سنتور. [ س َ ]( اِ ) نام سازی است. یکی از قدیمترین و کاملترین سازهای ایرانی که بشکل ذوزنقتین ساخته و سیمهای بسیاری بر روی آن کشیده شده است و آنرا بوسیله دو مضراب چوبی نوازند. ( فرهنگ فارسی معین ). || نوعی از ساز برای بازیچه اطفال که بر دو لب چسبانند و از یک سو بسوی دیگر کشند و در وی دمند و آوازی از آن برآرند. ( یادداشت مؤلف ).
(سَ ) (اِ. ) از سازهای ایرانی به شکل ذوزنقه که دارای سیم های بسیاری است و به وسیله دو مضراب چوبی نواخته می شود.
یکی از ساز های زهی که سیم های بسیار (حدود ۷۲ سیم ) بر روی آن کشیده شده و با دو مضراب چوبی بلند نواخته می شود و از قدیمی ترین سازهای ایران است.
( اسم ) یکی از قدیمترین و کاملترین سازهای ایرانی که به شکل ذوزنقتین ساخته شده و سیمهای بسیار بر روی آن کشیده شده است و آنرا به وسیله دو مضراب چوبی نوازند.
سَنتور
سازی از خانوادۀ سازهای زهی مضرابیِ مطلق. آن را با دو مضراب چوبی می نوازند و ازجمله سازهای متداول در اجرای رپرتوار موسیقی کلاسیک (موسیقی دستگاهی) ایران است. سنتورهای متداول به سنتور نُه خرک معروف اند؛ به این اعتبار که بر روی صفحۀ چوبی این ساز، دو ردیف نُه تایی خرک وجود دارد. از روی هر خرک چهار رشته سیم فلزی می گذرد. بنابراین، این ساز در مجموع ۷۲ سیم دارد، هجده خرک در دو ردیف نُه تایی که هر خرک دارای چهار سیم است. جعبۀ طنینی این ساز به شکل ذوزنقه است و نوازنده آن را به صورت افقی (کمی مایل به جلو) در مقابل خود قرار می دهد. وترهای چهارگانه ای که از روی هر خرک می گذرد، به صورت هم صدا کوک می شوند. بنابراین، هر خرک با سیم های چهارگانه اش یک صدای واحد در هر طرف خود دارند. سنتور قابلیت تولید ۲۷ صدای مستقل را دارد؛ که شامل نُه صدا از خرک های سمت چپ، سیم های سفید، نُه صدا از خرک های سمت راست، سیم های زرد، و نُه صدا از پشت خرک های سفید، سمت چپ خرک ها، است که ممکن است در دستگاه آوازها و مایه های گوناگون، متغیر باشد. این ساز را با دو مضراب چوبی ظریف می نوازند.
از سازهای ایرانی به شکل ذوزنقه که دارای سیمهای بسیاری است و به وسیله دو مضراب چوبی نواخته میشود.
💡 فرامرز پایور از سال ۱۳۳۳، کار خود را در وزارت فرهنگ و هنر آن زمان و از سال ۱۳۳۷ آموزش سنتور را در هنرستان عالی موسیقی ملی آغاز کرد. او اولین سنتورنوازی بود که روی سنتور، نواسازی میکرد و تخصص او، تنها در پی بداههنوازی نبود. به بیان دیگر، نخستین آهنگسازی بود که ساز تخصصی او، سنتور بود.
💡 صدای سنتور حبیب سماعی در ۱۰ سالگی مورد تأیید و تحسینِ هنرمندانی نظیر: نایب اسدالله و آقا حسینقلی قرار گرفت. پس از آن، مدتی به «مدرسهٔ موزیک» به سرپرستی سالار معزز وارد شد و به تحصیل موسیقی پرداخت و با نت و تئوری موسیقی آشنا شد اما از این آموختهها برای ثبتِ آثار خود بهره نبرد و به روش «سینه به سینه» هنرش را ادامه داد.
💡 قاصدک، نام آلبومی است با صدای محمدرضا شجریان و آهنگسازی و نوازندگی سنتور پرویز مشکاتیان، که در دستگاه راست پنجگاه و دستگاه ماهور اجرا شد.
💡 ارفع اطرایی (زادهٔ ۸ تیر ۱۳۲۰ در تهران) مؤلف و پژوهشگر موسیقی ملی ایران و نخستین بانوی مدرس و نوازندهٔ سنتور اهل ایران است.
💡 همچنین در اردیبهشت ۱۳۹۱ بزرگداشت ارفع اطرایی تحت عنوان «مراسم نکوداشت مقام نخستین بانوی مدرس موسیقی ایرانی و نوازنده برجسته سنتور» برگزار شد.
