سمح

واژه «سمح» در لغت عربی دارای چندین معنای نزدیک به هم است که هم در قالب صفت و هم در قالب فعل به کار رفته و در متون کهن به فراوانی دیده می‌شود. در کاربرد وصفی، «سمح» به معنای انسان آسان‌گیر، نرم‌خو، جوانمرد و بخشنده است و به کسی گفته می‌شود که در رفتار و برخوردهای اجتماعی خود سخت‌گیری و تنگ‌نظری ندارد. این واژه در بسیاری از منابع لغوی در برابر خصلت‌هایی مانند بخل، خشونت و سختگیری قرار می‌گیرد و بیشتر بر روحیه سخاوت و بزرگواری دلالت دارد. در برخی کاربردها نیز «سمح» به معنای چیز آسان و روان آمده است، به‌گونه‌ای که انجام آن بدون مشقت و دشواری صورت می‌گیرد. همچنین در معنای فعلی، «سَمَحَ» به مفهوم بخشیدن، گذشت کردن و عطا نمودن استعمال شده است که نشان‌دهنده جنبه اخلاقی و انسانی این ریشه است. در ادبیات عرب، از این واژه برای توصیف انسان‌های بزرگ‌منش و اهل گذشت بسیار استفاده شده است. از نظر ساختاری، جمع آن به صورت «سُمَحاء» نیز به کار می‌رود که بر گروهی از افراد بخشنده و جوانمرد دلالت دارد. در مجموع، «سمح» واژه‌ای است که هم بار اخلاقی مثبت دارد و هم مفهوم سهولت و آسانی را در خود جای داده است. بنابراین این واژه در هر بافتی که به کار رود، نوعی نرمی، بزرگواری و آسان‌گیری را در معنا منتقل می‌کند.