زبان اوستایی

زبان اوستایی. [ زَ ن ِ اَ وِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) زبان کتاب اوستا است و یکی از اصول و پایه های زبان ایران است. این زبان خاصه قسمتهای قدیم آن ( گاته ) بسیار کهنه بنظر میرسد و مانند زبان سنسکریت و عربی دارای اعراب است یعنی اواخر کلمات از روی تغییر عوامل تغییر میکرده است. همچنین دارای علایم جنسی وتثنیه بوده است. ( سبک شناسی بهار ج 1 ص 14 ). رجوع به ص 6 تا 13 همان کتاب و نیز به مقدمه برهان قاطع چ معین، و مقدمه لغت نامه ص 60 و «ایران » و «اوستا» شود.

یکی از اصول و پایه های زبان ایران است

از زبان‌های باستانی ایران؛ محتملا در دوران اشاعه تعلیمات اوستا، مطالب را با آن زبان می‌نوشتند. زبان اوستایی مربوط به زبان‌های باستانی ایران بوده، که ویژگی‌های زبان‌های ایرانی میانه را جسته گریخته در کتیبه‌های متأخر قرن چهارم پ. م. هخامنشی نیز می‌توان دید.

💡 بخش نخست این نام ارد به معنی اشه (حق) است و بخش دوم آن یعنی سورَه، صفتی است که در زبان اوستایی به معنای نیرومند و پاک می‌باشد. سوره همان واژه‌ای است که در واژه اردویسور صفت آناهیتا ایزدبانوی ایرانی نیز دیده می‌شود.

💡 اشتاد یشت هجدهمین یشت از بخش یشت‌های کتاب اوستا می‌باشد که نه بند است و بنام ایزد اشتاد که از ایزدان زرتشتی عدالت پرور می‌باشد، سروده شده‌است. این اید در زبان اوستایی ارشتات خوانده می‌شده‌است و اشتات تلفظ پهلوی آن است.

💡 واژه اتاق از کتاگ در زبانِ پهلوی و کُتا در زبان اوستایی گرفته شده است. آتش در زبان پارسیِ باستان و اوستایی ( آتر ) بوده است و هیچ پیوندی میان واژه اتاق و آتش ( آتر ) وجود ندارد.

💡 به گفته جی پی مالری و داگلاس کیو آدامز در بیشتر بخش غربی ایران بزرگ در زمان هخامنشی، زبان‌های ایرانی شاخهٔ جنوب غربی به کار می‌رفت در صورتی که در بخش شرقی آن زبان‌های ایرانی شاخه شرقی که با زبان اوستایی خویشاوندی داشت، متداول بود.

💡 در میان زبان‌های کهن ایرانی، تنها دو زبان اوستایی و آذری از روی متون نوشته شده، شناخته شده‌اند. قدیم‌ترین بخش این نوشته‌ها مربوط به قرن ششم پیش از میلاد است. زبان اوستایی در شمال شرق ایران و آذری در شمال غرب ایران استفاده می‌شد. بیشترین، زبان‌های ایرانی کنونی از این دو زبان سرچشمه گرفته‌اند.

💡 نام ایران به معنای سرزمین آریایی‌ها (ایرها)، شکل پارسی نو واژه آریانام از زبان پیشا ایرانی و به معنای آریایی‌ها است که نخستین بار در زبان اوستایی به صورت آریانم آمده است. (زبان اوستایی در شمال شرق ایران بزرگ یا آنچه امروز ترکمنستان و تاجیکستان خوانده می‌شود، مورد استفاده بود)