کریزی

کریزی. [ ک ُ ] ( ص نسبی ) مردم پیر منحنی را گویند که در قوای او هم قصوری بهم رسیده و خرف شده باشد. || شاهین و بازی را نیز گویند که در صحرا بسر خود تولک کرده باشد، یعنی پرریخته باشد. ( برهان ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). کریزکرده. تولک کرده. پرریخته. در حال تولک. ( یادداشت مؤلف ):
به باز کریزی بمانم همی
اگر کبک بگریزد از من رواست.رودکی.|| چیزی هم هست که بخورد پرندگان شکاری دهند تا زود تولک کنند. ( برهان ) ( آنندراج ). رجوع به کریز و کریج شود.
کریزی. [ ک ُ رَ ] ( ص نسبی ) منسوب است به کریز که بطنی است از عبدشمس. ( الانساب سمعانی ).
کریزی. [ ک ُ رَ ] ( اِخ ) ابراهیم بن محمدبن عبداﷲ القرشی العبشی. قاضی و فقیه بود از اهل بغداد و در 213 هَ. ق. قضاء مصر یافت و در 317 هَ. ق. در حلب درگذشت. ( از الاعلام زرکلی ج 1 ص 22 ).

(کُ رِ ) (ص نسب. ) پیر، فرتوت، خمیده قامت.

۱. پیر، فرتوت، خمیده قامت.
۲. ویژگی پرنده ای که پَر آن ریخته است.

پیر، فرتوت، خمیده قامت، ونیزپرنده ایکه تولک رفته وپرریخته باشد
( صفت ) ۱ - پرنده ای که پر آن بریزد و تولک کند: [ به باز کریز ی بمانم همی اگر کبک بگریزد از من رواست ]. ( رودکی ) ۲ - چیزی که بخورد پرندگان شکاری دهند تا زود تولک کند و پر بریزد. ۳ - پیری که در قوای او فتور حاصل شده.
منسوبست به کریز که بطنی است از عبد شمس

💡 دل ریشم نمکخوار لب توست نمکریزی بر او کار لب توست

💡 طاعت شوریدگان را قبله جای دیگرست رو به وقت اشکریزی سوی جیحون می‌کنم

💡 نگویی بی‌اثر دیگر کلیم این اشکریزی را ز بختم گریه آخر هم سیاهی برد و هم شوری

💡 چه سود از اشکریزی سر بزانوی غم ار ننهی ندارد اجر چندانی وضوی بی‌نمازست این

💡 زخمی که بد آموز نمکریزی اشک است خرسند به صد خنده ناسور نگردد