هفتسین، سفرهای است که شامل هفت عنصر نمادین از طبیعت میباشد و نام هر یک از آنها با حرف سین آغاز میشود. این سفره بهطور سنتی در ایام نوروز، سال نو ایرانی، چیده میشود. هفتسین یکی از معروفترین مراسم نوروز است که بر روی زمین یا میز قرار میگیرد و معمولاً اعضای خانواده در زمان تحویل سال در کنار آن جمع میشوند. این سفره شامل انتخاب و گردآوری هفت مورد از موارد زیر است: سیب، سنجد، سماق، سیر، سرکه، سبزه و سمنو. بهعلاوه، برای تکمیل مفاهیم روحانی و نمادین این عناصر، چیزهای دیگری نیز بر روی سفره قرار میگیرد؛ مانند قرآن مجید، آینه و شمعدان، تخممرغ رنگی، ماهی قرمز، گل، فال حافظ، شیرینی و موارد مشابه که بسته به عرف و سنتهای مختلف مناطق گوناگون متفاوت است. سفره هفتسین معمولاً تا پایان نوروز در خانهها باقی میماند و برخی افراد در روز سیزدهم نوروز، سبزه و ماهی را به آب میسپارند. بهطور تاریخی، هر یک از عناصر موجود در این سفره میتواند نمایانگر آرزوهای سال نو باشد؛ آرزوهایی نظیر سلامتی، باروری، صبر، برکت، موفقیت، خرد و موارد دیگر. برپایی سفرهای خاص برای نوروز در گذشته در برخی مناطق ایران و امروزه در ایران و چند کشور همسایه مورد توجه و احترام قرار میگیرد. سفره هفتسین تنها مختص نوروز نیست و برخی افراد این سفره یا مشابه آن را برای جشنهای عروسی یا شب یلدا نیز تدارک میبینند. تاریخچهٔ این سنت به وضوح مشخص نیست. برخی از محققان اشاره میکنند که در گذشته به منظور ارج نهادن به نعمتهای زمین، سفرهای با هفت نماد برای نوروز یا جشن مهرگان تزیین میشد که این نمادها میتوانستند با حروف مختلفی آغاز شوند و نیازی به شروع آنها با حرف «س» نبود. در کتاب المحاسن و الاضداد که به جاحظ نسبت داده میشود و همچنین در آثار ابوریحان بیرونی، به سبز کردن هفت نوع غله مختلف برای نوروز در میان ایرانیان اشاره شده است. بیرونی در این باره مینویسد: در این روز هر چوبی که خشک شده بود سبز شد و مردم آن را روز نو نامیدند و هر فرد به منظور تبرک، در طشتی جو کاشت. از آن زمان این سنت در میان ایرانیان باقی ماند که در روز نوروز، هفت نوع غله را در هفت استوانه در کنار خانه بکارند.
هفت سین
لغت نامه دهخدا
هفت سین. [ هََ ] ( اِ مرکب ) از مشهورترین مراسم نوروز آراستن است، وآن گرد آوردن هفت چیز است که نام آنها با حرف «س » آغاز گردد. معمولاً بین اشیاء ذیل: سیب، سیاهدانه، سنجد، سماق، سیر، سرکه، سبزه ( دانه های گندم و امثال آن که قبلاً در بشقابی کاشته و سبز کرده اند )، سبزی، سمنو، هفت چیز را انتخاب می کنند. سنت مزبور بسیار کهن به نظر میرسد. در گیلان خوانچه هفت سین در جشن عروسی نیز مرسوم است. ( از رساله «شماره هفت و هفت پیکر نظامی » تألیف محمد معین ). هفت قسم سبزه بوده که بر هفت استوانه در کنار خانه به نوروز سبز میکردند. ( آثارالباقیه ترجمه فارسی ص 245 ). و ازاین رو معلوم میشود هفت سین، هفت سبزی یا هفت سبزه است. ( یادداشت مؤلف ).
فرهنگ معین
( ~. ) (اِمر. ) سفره ای که ایرانیان هنگام تحویل سال نو می اندازند و در آن هفت نوع محصول که با حرف «س » شروع می شود می چینند.
فرهنگ عمید
سفره ای که هنگام تحویل سال نو می اندازند و در آن هفت قسم خوردنی که حرف اول اسم آن ها سین باشد از قبیل سیر، سرکه، سیب، سماق، سمنو، سنجد، سبزی می گذارند و از آن به سلامتی و سعادت و سرسبزی تفٲل می زنند.
فرهنگ فارسی
(اسم ) ۱- ازمشهورترین مراسم جشن نوروز نزدایرانیان آراستن هفت سین است و آن گرد آوردن هفت چیز است که نام آنهابا حرف ((س ) ) آغازمیگردد. معمولا بین اشیائ ذیل: سیب سیاهدانه سنجد سماق سیر سرکه سبزه (مراددانه های گندم وامثال آنست که قبلا دربشقابی یا کاسهای کاشته وسبزکردهاند ) سبزی سمنو هفت چیز را انتخاب کنند(غالبا سنجد سپستان سبزی سمنو سماق سرکهسیب ) وقبل ازتحویل سال درسفرهای میگذارند (درگیلان خوانچ. هفت سین درجشن عروسی نیزمرسوم است ). توضیح این سنت بسیارکهن بنظر میرسد. دررسال. ((نوروز ) ) تالیف عمادالدین محمودشیرازی طبیب آمده: (( وهفت سین که درنوروز خوردن آن سنت است: این است: هفت سلام ( دراینجاهفت آی. قر آن راکه به(( سلام ) آغازشود نقل کرده امکان دارد که هفت سین ( ۷س ) اشاره به هفت سینا (هفت مقدس ) باشد (نظر آقای پورداود ).۲- خودسفر. مزبور رابامحتویات آن نیز هفت سین گویند.
ویکی واژه
سفرهای که ایرانیان هنگام تحویل سال نو میاندازند و در آن هفت نوع محصول که با حرف «س» شروع میشود میچینند.
جمله سازی با هفت سین
💡 هفت سین چیده و می خورده و زیور بسته وزشعف گاه زند بربط وگاهی ارغون
💡 هفت سین سازکن از سبزه و از سنبل و سیب سنجد وساز و سرود و سمنو سلوی و من
💡 ساعد و سینه و سیما و سر و ساق و سرین هفت سینآسا با سیم بر آمیختهاند