هبت

هبت. [ هَِ ب َ ] ( ع اِمص ) بخشش. انعام. ( ناظم الاطباء ). عطا. رجوع به هبة شود:
هر دو از هیبت و هبت به دووقت
همچو گل خاضع و چو مل جبار.خاقانی. || در اصطلاح علم فتوت، بخشیدن کبیر است رفیق را به کبیری دیگر و بعضی این معنی جایز نداشته اند، چه تصرف است در حُر. ( نفائس الفنون ص 197 ). رجوع به مدخل های کبیر و رفیق شود.
- دریاهبت؛ کسی که بخشش و عطایش فراوان باشد. آن کس که در بخشش چون دریاست:
دریاهبتی و کوه هیبت
کز ذات تو این و آن ببینم.خاقانی.
هبت. [ هََ ] ( ع مص ) زدن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ) ( ناظم الاطباء ). زدن، یا زدن با شمشیر که منجر به قتل شود. ( معجم متن اللغة ). || فرودآوردن.( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). فروآوردن چیزی را از منزلتش. ( اقرب الموارد ) ( معجم متن اللغة ). || پست گردانیدن و فروافکندن. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ) ( ناظم الاطباء ). || نادان شمردن کسی را. نسبت حمق به کسی دادن. ( معجم متن اللغة ). || به حیرت افکندن کسی را. || خاموش گردانیدن کسی را. ساکت کردن کسی را. ( معجم متن اللغة ). || بددل گردیدن. گفته میشود: هبت الرجل ( مجهولا )؛ بددل و جبان گردید آن مرد. ( ناظم الاطباء ). جبان شدن. ( اقرب الموارد ). شاید قلب مکانی بهت باشد. || بیخرد گردیدن. ( منتهی الارب ). بیخرد و کم عقل شدن. ( ناظم الاطباء ). || بی خرد بودن. ( اقرب الموارد ) ( معجم متن اللغة ). || فرود آمدن از قدر و منزلت. ( معجم متن اللغة ). هبت طائر؛ پریدن با وله و اشتیاق بدون راهنمائی. ( معجم متن اللغة ).
هبة. [ هَِ ب َ ] ( ع مص، اِمص ) ( از«وهَ ب » ) بخشش و انعام. ( ناظم الاطباء ) ( ترجمان علامه جرجانی ). بخشیدن چیزی را. ( منتهی الارب ). بخشیدن و دادن چیزی بلاعوض. ( اقرب الموارد ) ( معجم متن اللغة ). التبرع تملیک العین بلاعوض. ( تعریفات ). || دراصطلاح شرع اسلام: هی العقد المقتضی لتملیک العین من غیر عوض منجزا مجرداً عن القربة. ( شرایع محقق حلی ).
هبه در قانون مدنی ایران: قانون مدنی ایران هبه را در ماده 795 به این طریق تعریف میکند: هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجاناً به کس دیگری تملیک میکند. تملیک کننده را واهب، طرف دیگر را متهب و مالی را که مورد هبة است عین موهوبه میگویند.» هبه بر دو قسم است: یکی قابل رجوع و دیگری غیرقابل رجوع. هبه ای که بموجب قباله که هبه نامه نامیده میشود صورت گیرد و قباله آن ثبت شود قابل ارجاع نیست ولی هبه ای که مقبوض نباشد قابل ارجاع است.

(هِ بَ ) ( ~. ) [ ع. هبة ] (اِمص. ) انعام، عطا.

۱-(مصدر ) بخشیدن عطاکردن. ۲- (اسم ) انعام عطا: (( چودرجهان هبت خاطرتومی بیند چگونه خواندعقل آفتاب راواهب. ) ) (عثمان مختاری ) ۳- ( فتوت ) بخشیدن کبیراست رفیق را به کبیری دیگر وبعضی این معنی را جایزنداشتهاند چه تصرف است درحر
زدن فرود آوردن

انعام، عطا.

💡 قاسم ز درد دوست از آن مست و شاد شد کین موهبت به زمره کروبیان نداد

💡 روی فی الصّحاح ان رسول اللَّه قال لحصین والد عمران بن حصین الخزانی و کان حصین یومئذ مشرکا: کم تعبد الیوم الها؟ قال: سبعة، واحدا فی السّماء و سته فی الارض. قال رسول للَّه (ص): فأیهم تعده لیوم رغبتک و رهبتک؟ قال: الذی فی السماء.

💡 شد موهبت جناب هنر را ز کتم غیب پوری پسنده باز ز الطاف ایزدی

💡 دارد از موهبتش بهره همه روی زمین عرب و کرد و عجم، تاجک و ترک و تاتار

💡 از دست و زبان که برآید کز عهده شکرش به در آید و لیکن، چنانچه بنده آنچه را در آن مدخلیتی و اختیاری دارد از وظایف طاعات و دوری از معاصی و سیئات به جا آورد، از «جور مطلق»، خارج می شود، اگر چه اصل اختیار و قدرت هم نعمت او، بلکه وجود و حیات از فیض موهبت اوست.