نهاد

نهاد. [ ن ِ / ن َ ] ( مص مرخم، اِمص ) مصدر مرخم و اسم مصدر و ریشه فعل نهادن است. رجوع به نهادن شود. || گذاشت. گذاشتن. مقابل برداشتن. رجوع به نهادن شود: وچون بر سفره نشینند خاموش نباشند و ابتدا به نام خدا کنند و چیزی نکنند از نهاد و برداشت که اصحاب را از آن کراهتی باشد. ( کشف المحجوب ). || ادا. پرداخت. ( فرهنگ فارسی معین ). رجوع به نهادن شود: زنهار ای پسر که در نهاد زکوة و حج دل شک نداری. ( قابوسنامه ) ( فرهنگ فارسی معین ). || ( اِ ) سرشت. خلقت. ( برهان قاطع ) ( انجمن آرا ) ( آنندراج ).خلقت. ( غیاث اللغات ). طینت. ( برهان قاطع ). آفرینش. ( فرهنگ فارسی معین ). طویت. جبلت. گوهر. فطرت. خلقت. خمیره. ذات. خوی. طبع. طبیعت. ( یادداشت مؤلف ). مزاج. ( ناظم الاطباء ). بنیه. ترکیب. ( السامی ):
چو مردم ندارد نهاد پلنگ
نگردد زمانه بر او تار و تنگ.فردوسی.به خواری و زاری به ساری فتاد
ز اندیشه کژ و از بدنهاد.فردوسی.همه رای تو برتری جستن است
نهاد تو همرنگ اهریمن است.فردوسی.که دگرگون شدند و دیگر سان
به نهادو به خوی و گونه و رنگ.فرخی.هم بزرگی به علوم و هم بزرگی به ادب
هم بزرگی به نهاد و هم بزرگی به پدر.فرخی.خدای ما نهاد ما چنین کرد
که زان را نیست چیزی خوشتر از مرد.فخرالدین اسعد.ستوده سیرت و پاکیزه طبعت
گزیده فعلت و نیکو نهادت.مسعودسعد.ای ترا فر فریدون و نهاد جمشید
وی ترا سیرت کیخسرو و رای هوشنگ.مسعودسعد.نیکی و بدی که در نهاد بشر است
شادی و غمی که در قضا و قدر است.خیام.سرشت و نهاد وی از خلق و خلق
ز انصاف صرف است و از عدل ناب.سوزنی.زر نهاد تو چون پاک شد به بوته خاک
نه طوق و تاج شود چون ز بوته گشت جدا.خاقانی.بیرون همه صفا و درون تیره
گوئی نهاد آینه سان دارند.خاقانی.مردمی از نهاد کس مطلب
خرمی از مزاج دهر مجوی.خاقانی.ای جمع کرده مبدع کن در نهاد تو
هم سیرت ملایک و هم صورت ملوک.ظهیر.امیرناصرالدین از سر کرم و مکرمت که در نهاد پاک او مجبول بود بدان راضی شد. ( ترجمه تاریخ یمینی ). از آنجاکه از... کرم نهاد آن پادشاه بود این دعوت را اجابت کرد. ( ترجمه تاریخ یمینی ص 18 ).

(نِ یا نَ ) (اِ. ) ۱ - طبیعت، سرشت، ذات. ۲ - نژاد، نسب. ۳ - رسم، روش.

۱. = نهادن
۲. سرشت، طبیعت: خدای عرش جهان را چنین نهاد «نهاد» / که گاه مردم شادان و گه بُوَد ناشاد (رودکی: ۴۹۵ ).
۳. ضمیر، دل.
۴. سازمان، مؤسسه.
۵. بنیان، اساس.
۶. (ادبی ) = مسندٌالیه
۷. [قدیمی] روش، طرز، راه ورسم.
۸. [قدیمی] مراسم، آیین، آداب.
۹. [قدیمی] مقام، پایگاه.
۱۰. [قدیمی] قرار، مواضعه.
۱۱. [قدیمی] بافت.
۱۲. (اسم مصدر ) [قدیمی] ادا کردن، پرداختن.

سرشت، طینت، بنیاد، پی، باطن، درون، خلقت
۱ - ( مصدر اسم ) نهادن ۲ - استقرار: (( نهاد شهر بر لب دریا بود. ) ) ( هدایه المتعلمین. چا. دکتر متینی ۳ ) ۱۴۸ - ادا پرداخت: (( وز نهارای پسر که در نهاد زکوه زکات ) و حج دل شک نداری. ) ) ۴ - ( اسم ) سرشت طینت آفرینش: (( محنت همه در نهاد آب و گل ماست ) ). ( کشف الاسرار ۵ ) ۵٠۹: ۲ - وضع هیات: (( جنبش گرد - که گرد خود بود از نهادی به نهادی بود. ) ) ( دانشنامه. طبیعی. ۶ ) ۷ - بنیاد اساس. ۷ - رسم روش عادت قرار: (( و کار و ساز پادشاهی و نهاد و رفتار ایشان... همه را بدین نامه اندر بیابند. ) ) ( مقدم. شاهنام. ابو منصوری. هزار. فردوسی ۸ ) ۱۳۷ - باطن درون: صاحبدلی بشنید ( فرمان پادشاه را ) و فریاد و خروش از نهادش بر آمد. ) ) ( گلستان. چا. فروغی. بخ. ص ۹ ) ۴۳ - سنت: (( گذشت و بود پیش از شما سنن نهاد های روزگار ) ) ( کشف الاسرار ۵ ) ۵٠۹: ۲ - وضع هیات: (( جنبش گرد - که گرد خود بود - از نهادی به نهادی بود نه از جای ( جایی ) به جایی... ) ) ۶ - بنیاد اساس. ۷ - رسم روش عادت قرار: (( و کار و ساز پادشاهی و نهاد و رفتار ایشان... همه را بدین نامه اندر بیابند. ) ) ۸ - باطن درون صاحبدلی بنشیند ( فرمان پادشاه را ) ۹ - سنت: ( گذشت و بود پیش از شما سنن نهاد های روز گار. ۱٠ - قرار داد مواضعه: (( اگر وی را امروز بر این نهاد یله کنیم آنچه خواسته آمده است از غلام و پیل و اسب و اشتر و سلاح فرستاده آید آنگاه فرستد که عهدی باشد که قصد خراسان کرده نیاید. ) ) یا از نهاد گرداندن ( گردانیدن ). تغییر ماهیت دادن.
جمع ناهد است

{subject} [موسیقی] لحن یا جزئی لحنی که بر مبنای آن یک اثر، به ویژه اثر چندصدایی، یا بخش مهمی از آن ساخته می شود
[زبان شناسی] ← فاعل دستوری

💡 در دین اسلام، یهود و زرتشت، به فرزند آوردن زنان، ارج نهاده شده‌است. از همین رو ایرانیان که عمدتاً پیرو یکی از همین ادیان بودند، آداب و رسوم زیادی در این خصوص داشته و دارند.

💡 هیکس از ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۳ به عنوان پژوهشگر ایران در بخش خاورمیانه و شمال آفریقای دیده‌بان حقوق بشر کار کرده است. در این نهاد، او مؤلف گزارش‌هایی دربارهٔ حقوق بشر و اقلیت‌ها از جمله بهاییان در ایران بوده.