لغت نامه دهخدا
ناپخته. [ پ ُ ت َ / ت ِ ] ( ن مف مرکب ) نپخته. هنوز پخته ناشده. طبخ نشده. ( ناظم الاطباء ). در غذاها، گوشت و امثال آن. غیرمطبوخ. پخته نشده. خام. نی. اسلغ. عَفِص. ( بحرالجواهر ):
که ناپخته نیکوتر از نیم خام.امیرخسرو. || در میوه ها: نرسیده. کال. نارس. خام. نارسیده. فج:
گلشن آتش بزنید وز سر گلبن و شاخ
نارسیده گل و ناپخته ثمر بگشائید.خاقانی. || بی تجربه. ناشی.ناآزموده. غیرمجرّب. نامجرّب. ناآزموده کار. ناواردبکار. کار نادیده. بی احتیاط. سبک رای. سبکسر:
چو ناپخته آمد ز سختی بجوش
یکی گفتش از چاه زندان خموش.سعدی.نالیدن عاشقان دلسوز
ناپخته مجاز می شمارد.سعدی.فردا به داغ دوزخ ناپخته ای بسوزد
کامروز آتش عشق از وی نبرد خامی.سعدی. || ناسخته. ناسنجیده:
هر چه ناکرده عزم تو قضا فسخ شمرد
هرچه ناپخته حزم تو قدر خام گرفت.انوری.- بچّه ٔناپخته؛ بچّه ناتمام.
- چرم ناپخته؛ چرم دباغی نشده:
شه آن چرم ناپخته نیم خام
بدرد بخاید به حرصی تمام.نظامی.- خط ناپخته؛ خطی که از روی دستور و تعلیم خطنباشد. خط نازیبا.
- کلام ناپخته؛ سخن ناسخته. نسنجیده. بدون فکر.