دشمن علی بن ابیطالب
ناصبی به کسی گفته میشود که به علی بن ابیطالب (نخستین امام شیعیان) و خاندان او (اهل بیت) دشمنی ورزد. این واژه به طور خاص به افرادی اطلاق میشود که با علی و اهل بیت او به دلیل اختلافات تاریخی و مذهبی مخالفت و دشمنی داشتهاند. در تاریخ اسلام، ناصبیها به عنوان افرادی شناخته میشوند که به طور علنی و آشکار علیه علی بن ابیطالب و خاندان او موضعگیری کرده و در برخی موارد به تحریک و ترویج نفرت علیه آنها پرداختهاند.
فرقه سنی
در برخی از متون، واژه ناصبی به عنوان اصطلاحی برای اشاره به برخی از سنیها به کار میرود. در این زمینه، ناصبی به افرادی اطلاق میشود که به طور خاص نسبت به شیعیان و اعتقادات آنان دیدگاه منفی دارند و از این رو ممکن است به عنوان دشمن اهل بیت نیز شناخته شوند. این معنا بیشتر به دلیل اختلافات مذهبی و تاریخی بین شیعه و سنی به وجود آمده است و ممکن است به تنشها و نفاقهایی که در طول تاریخ بین این دو گروه بوده، اشاره کند.
ناصبی. [ ص ِ ] ( ص نسبی ) کسی که دشمن می دارد علی بن ابی طالب علیه السلام را. ( ناظم الاطباء ). ج، ناصبیة. نواصب:
ای حجت بنشسته به یمگان و سخنهات
در جان و دل ناصبیان گشته چو پیکان.ناصرخسرو.نیست سر پرفساد ناصبی شوم
ازدر این شعر بل سزای فسار است.ناصرخسرو.خازن علم قران فرزند شیر ایزد است
ناصبی گر خر نباشد زاوش چون باید رمید.ناصرخسرو.رجوع به نواصب شود.
(ص ) [ ع. ] (ص نسب. ) کسانی که دشمن امام علی (ع ) بودند.
فرقه ای که دشمن علی بن ابی طالب بوده اند.
( صفت ) ۱ - کسی که علی ۴ بن ابی طالب و خاندان او را دشمن دارد: ای حجت بنشسته به یمگان و سخنهات در جان و دل ناصبیان گشته چو پیکان. ( ناصر خسرو لغ. ) ۲ - سنی.
ناصِبی
نزد شیعیان، اصطلاح و لفظی مذموم برای نامیدن کسانی که کینه و بغض علی (ع) را در دل دارند و علناً آن را آشکار می سازند و خلاف حق و عدالت رفتار می کنند و عموماً معتقد به مذهب جبر و تشبیه اند. آنان از آن رو ناصبی خوانده شده اند که به «نصب» امام از سوی مردم معتقدند نه به «نص» الهی که از جانب خداوند مقرر شده است.
[ویکی شیعه] ناصبی، کسی است که نسبت به امام علی (ع) یا یکی از اهل بیت دشمنی ورزد. انکار فضایل اهل بیت، مقدم داشتن غیر آنها بر آنان، دشنام دادن ائمه و دشمنی با شیعیان از مصادیق نصب شمرده شده است. از نظر فقهای شیعه نواصب در حکم کفار هستند. خوارج، معاویه، یزید، حریز بن عثمان و ابن تیمیه از شاخص ترین چهره های نواصب به شمار می آیند.
ناصبی، از ماده «ن ـ ص ـ ب» به معنای برپا کردن جنگ، دشمنی و آشکار ساختن دشمنی است. ناصبی در اصطلاح کسی است که با حضرت علی (ع) دشمنی بورزد و یا بغض و کینۀ او را در دل داشته باشد. برخی تظاهر و آشکار کردن دشمنی را در ناصبی بودن شرط می دانند.
از نظر فقهای شیعه نواصب در حکم کفّارند و برخی کفر آنان را اجماعی دانسته اند. برخی از احکام شرعی مربوط به نواصب عبارت است از:
(ادیان): آنکه دشمن امام علی و خاندان او است.
زن، زنصفت.