واژه «مضرس» در اصل یک صفت عربی است و یکی از معنیهای اصلی آن «دندانهدار» یا «دارای لبههای کنگرهمانند» است. این واژه برای چیزهایی به کار میرود که سطح آنها صاف نیست و به شکل دندان یا بریدگیهای پشتسرهم دیده میشود، مانند لبه دیوار یا نقش روی پارچه. در قدیم اگر روی جامه یا وسیلهای نقشهایی شبیه دندان وجود داشت، آن را «مضرس» میگفتند. از نظر معنای مجازی، این واژه به کسی گفته میشود که سختیهای زیادی در زندگی دیده و تجربه پیدا کرده است. بنابراین وقتی درباره یک مرد گفته میشود «رجل مضرس»، یعنی فردی آزموده، پخته و دارای تجربههای دشوار است. این واژه گاهی برای جنگجویان نیز به کار میرفت، یعنی کسی که در نبردها شرکت کرده و آبدیده شده است. پس در این کاربرد، «مضرس» نشانه استحکام، تجربه و سختیدیدگی است. یک معنی دیگر که در برخی منابع آمده، درباره شیری است که شکار را میگیرد اما نمیبلعد، یعنی دریدن بدون فروبردن. با این حال، این کاربرد کمتر رایج است و بیشتر همان معنای دندانهدار یا سختیدیده مورد نظر است.
مضرس
لغت نامه دهخدا
مضرس. [ م ُ ض َرْ رَ ] ( ع ص ) جامه و جز آن که در آن نگار مانند دندان باشد. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( آنندراج ). نگار جامه و جز آن که در وی صورتها باشد مانند دندان. ( ناظم الاطباء ). || رجل مضرس؛ مرد مهذب و آزموده. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || آزموده در جنگ. ( ناظم الاطباء ) ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). و رجوع به تضریس شود. || دندانه دار. ( ناظم الاطباء ). دندانه دندانه. دندانه دار. کنگره دار.
مضرس. [ م ُ ض َرْ رِ ] ( ع ص ) شیری که بخاید شکار راو فرونبرد. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( آنندراج ). شیری که شکار بخاید و فرونبرد. ( ناظم الاطباء ).
فرهنگ معین
(مُ ضَ رَّ ) [ ع. ] (اِمف. ) ۱ - دندانه دار. ۲ - مبتلی به سختی ومشقت. ۳ - سختی دیده، آزموده. ۴ - منقوش به نقش ونگارهایی به صورت دندانه.
فرهنگ عمید
چیزی که در آن نقش و نگار به شکل دندان باشد، دندانه دار.
فرهنگ فارسی
دندانه دار، چیزی که در آن نقش ونگاربه شکل دندان باشد، کسی که گرفتاربلا وسختی باشد، مردسختی دیده و آزموده
(اسم ) ۱ - دندانهدار. ۲ - مبتلی بسختی ومشقت. ۳- سختی دیده آزموده مجرب. ۴ - منقوش به نقش ونگارهایی بصورت دندانه ها.
شیری هک بخاید شکار را و فرو نبرد. شیری که شکار بخاید و فرو نبرد.
ویکی واژه
دندانه دار.
مبتلی به سختی ومشقت.
سختی دیده، آزموده.
منقوش به نقش ونگارهایی به صورت دندانه.
جمله سازی با مضرس
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 زیر شکنج زلفش و در شکرین لبش صد فتنه مدغم است و دو صد نکته مضرست