مصطبه
مصطبه، به عنوان یک عنصر مهم در معماری ایرانی، نمادی از فرهنگ و هنر این سرزمین است که به ویژه در دورههای مختلف تاریخی نقش کلیدی ایفا کرده است. این سازه معمولاً به شکل یک سکوی بلند و عریض طراحی میشود که میتواند در مکانهای مذهبی، عمومی یا حتی خصوصی مورد استفاده قرار گیرد. مصطبهها به دلیل طراحی خاص خود، فضایی مناسب برای تجمعات و مراسمات مختلف فراهم میکنند و به نوعی محلی برای ارتباطات اجتماعی و فرهنگی مردم به شمار میروند. در بسیاری از موارد، این سازهها به عنوان نمادی از قدرت و اعتبار صاحبان خود نیز تلقی میشوند و میتوانند نمایانگر وضعیت اقتصادی و اجتماعی جامعهای باشند که در آن قرار دارند. به علاوه، مصطبهها به دلیل ارتفاع و ساختار ویژهای که دارند، امکان دید بهتر به محیط اطراف را فراهم میآورند و به عنوان نقاطی برای نظارت و مراقبت مورد استفاده قرار میگیرند. در طول تاریخ، این سازهها پیوندی عمیق با آداب و رسوم محلی داشته و نقش مهمی در شکلگیری هویت فرهنگی و اجتماعی مردم ایفا کردهاند. امروزه، با توجه به تغییرات اجتماعی و فرهنگی، مصطبهها به عنوان میراثی گرانبها از تاریخ ایران، مورد توجه پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ و معماری قرار گرفتهاند و حفظ و بازسازی آنها به عنوان یک ضرورت فرهنگی و تاریخی احساس میشود.
مترادفها
سکو، جایگاه
لغت نامه دهخدا
( مصطبة ) مصطبة. [ م ِ طَ ب َ ] ( ع اِ ) مصطبه. دکان ( = سکو ). ( از تاج العروس ). تخت ( در معنی سکو ). دکان مانندی که برای نشستن سازند، و به هندی چبوتره است. ( آنندراج ).دوکان مانندی که بر آن نشینند. ( ناظم الاطباء ) ( از منتهی الارب ). دوکان که بر آن نشینند. ( لغت نامه مقامات حریری ). دوکان. ( دهار ). سکو. سکو که بر آن نشینند. ج، مصطبات، مصاطب. ( یادداشت مؤلف ). || محل اجتماع مردمان. ج، مصاطب. ( ناظم الاطباء ). || جایگاه غربا، لغت بغدادی است. ( مهذب الاسماء ). جای غریبان. جایگاه گدایان. ایوانهای اطراف مسجد. ( زمخشری ). کاروانسرای غریبان. ( لغت نامه مقامات حریری ).
مصطبه. [ م ِ / م َ طَ ب َ / ب ِ ] ( از ع، اِ ) مصطبة. میخانه. و به صاد و به ضاد هر دو آمده ( یعنی مصطبه و مضطبه ). ( غیاث ) ( آنندراج ). میخانه و میکده. ( ناظم الاطباء ). دکانی که آنجا نشینند و شراب خورند و به سین و صاد ( یعنی مسطبه و مصطبه ) هر دو آمده است. ( یادداشت مؤلف )
فرهنگ معین
(مِ یا مَ طَ بِ ) [ ع. مصطبة ] (اِ. ) ۱ - سکو، تخت. ۲ - محل اجتماع مردمان. ۳ - جایگاه گدایان. ۴ - میخانه، میکده.
فرهنگ عمید
مکان مخصوصی که اندکی از سطح زمین یا کف اتاق بلندتر باشد و کسی بر آن بنشیند، سکو، تخت.
فرهنگ فارسی
سکو، تخت، مکان م صوص که اندکی ازسطح زمین یاکف اطاق بلندترباشدوکسی بر آن جلوس کند
( اسم ) ۱ - سکویی که بر آن نشینند ۲- مکانی که از سطح زمین یا کف اطاق اندکی بلندتر باشد و بر آن نشینند. ۳ - جایگاه مردم محل اجتماع مردمان. ۴ - جای غریبان جایگاه گدایان.۵- دکانی بر در میخانه که بر آن می نشستند و شراب میخوردند. ۶- میخانه میکده: شعر بمن صومعه بنیاد شد شاعری از مصطبه آزاد شد. ( نظامی. گنجین. گنجوی )
مصطبه میخانه
فرهنگستان زبان و ادب
{mastaba} [باستان شناسی] سازه ای به شکل مکعب مستطیل از خشت که بر روی گورهای دورۀ عتیق و دورۀ پادشاهی کهن مصر بنا می شد
جمله سازی با مصطبه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 مرا ز مصطبه بیرون فکند پیر مغان که کنج میکده صاحبدلان مقام کنند
💡 در مصطبهها همیشه فرّاشم من شایسته صومعه کجا باشم من
💡 در مراسمهای مذهبی و سنتی، استاد یا سخنران بر روی یک مصطبه چوبی و بلند قرار میگیرد تا صدای او به خوبی توسط همه شنیده شود.
💡 آن حکیم بزرگ در سالهای پایانی عمر خود، بر روی مصطبهای در میان مردم مینشست و با آرامش به پاسخ دادن پرسشهای آنها میپرداخت.
💡 معماری قدیمی مساجد و اماکن مذهبی، اغلب شامل استفاده از مصطبههای سنگی بسیار زیبا و منبتکاری شده برای قرارگیری مبلغان است.