سمه

سمه. [ س ِ م َ / م ِ ] ( اِ ) به معنی سمر باشد که دست افزار جولاهگان است، و آن جاروب مانندی باشد که بدان آهار بر روی تاره جامه کشند. ( برهان ) ( آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ). آبگیر کوچک که جولاهان دارند و در مؤید به معنی ماله آهار و لیف جولاهان که بدان آهار بر کار باشد. ( فرهنگ رشیدی ). ماله جولاهان باشد از لیف و جامه را بدان آهار دهند. ( صحاح الفرس ). || رنگ آب را گویند و آن چیزی باشد سبز که در روی آبهای ایستاده بهم رسد. ( برهان ) ( آنندراج ). سبزی که در آب روید و جامه غوک گویند و لهذا او را بزغه نیز گویند، زیرا که بزغ یعنی غوک در آن پنهان شود و به عربی عرمض گویند و بعضی سمر گفته اند ظاهراً مصحف سمه. ( فرهنگ رشیدی ). زنگ آب یعنی چیزی سبز که بر روی آبهای ایستاده و راکد بهم رسد. ( ناظم الاطباء ). || چوبی باشد بقدر یک وجب و سری پهن دارد و جولاهگان کرباس بنورد پیچیده را بدان مالش دهند تا هموار شود. ( برهان ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ).چوبی که بقدر یک دو دست و سر پهن دارد و کرباس که بر نورد پیچیده باشند بدان مالند. ( فرهنگ رشیدی ). || ( ص ) پوشیده و پنهان. ( برهان ) ( غیاث ) ( آنندراج ). مخفی. پنهان. نهفته. پوشیده. ( ناظم الاطباء ).
سمه. [ س ِ م َ ] ( ع مص ) داغ کردن و نشان کردن. ج، سمات. ( برهان ). داغ کردن. ( تاج المصادر بیهقی ). نشان کردن و داغ نمودن. ( منتهی الارب ).
سمه. [ س ِم ْ م َ ] ( ع اِ ) کون. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ).

دست افزاری شبیه جارو که با آن به پارچه آهار می زنند.

۱ - ( مصدر ) ملازم راهی گردیدن. ۲ - براستی و میانه راه رفتن. ۳ - ( اسم ) راه ( راست ) جمع: سموت. ۴ - روش نیکو. ۵ - قصد آهنگ. ۶ - صورت هیئت. ۷ - طرف جانب: سمت راست.
کون

💡 درین مقاسمه‌اش نیز بود مصلحتی که مسکنت به گدا سلطنت به سلطان داد

💡 چشم مستت سرمه را بیهوش‌دارو می‌کند زهر قاتل وسمه را آن تیغ ابرو می‌کند

💡 عاشق قانینی وسمه لو قاشون نهان ایچر جوهرلو تیغ قین آرا، پیوسته قان ایچر

💡 از دود دلم وسمه کشیده‌ است بر ابرو دود دل من قبله‌نما شد چه به جا شد

💡 تا یمز فروغ جوهز مز تا وطنده یوق اولمز چراغ حقسمه قاشدین شراره مز