آبان یکی از ماههای سال در تقویم ایرانی (تقویم هجری شمسی) است. این ماه، هشتمین ماه سال شمسی است و معمولا با ماه نوامبر میلادی همزمان است. آبان ۳۰ روز دارد و در فصل پاییز قرار میگیرد.
نام آبان از واژهی آب گرفته شده و به معنای آب یا آبدار است. در فرهنگ ایرانی، آبان به عنوان نماد آب و بارش باران شناخته میشود و به همین دلیل در ادبیات و فرهنگ ایران اهمیت ویژهای دارد.
( آبان ) آبان. ( اِخ ) نام فرشته موکل بر آب و تدبیر امور و مصالحی که در ماه آبان و روز آبان واقع شود. || ( اِ ) ماه هشتم از سال شمسی مطابق برج عقرب و تشرین اول یعنی ماه دوم خزان میان مهر و آذر و آن را آبانماه و اَبان نیز گویند:
ز میغ و نزم که بد، روز روشن از مه تیر
چنان نمود که تاری شب از مه آبان.عنصری.آب انگور بیاریدکه آبان ماهست
وقت منظر شد و وقت نظر خرگاهست
دست تابستان از روی زمین کوتاهست.منوچهری.و آفتاب در این ماه [ آبان ] در برج عقرب باشد. ( نوروزنامه ).
گرم خونم چو آب در مرداد
سردآهم چو باد در آبان.سنائی.گرچه درغربت ز بی آبی شکسته خاطرم
زآتش خاطر به آبان ضیمران آورده ام.خاقانی. || نام روز دهم ازماههای فرس و برحسب رسم مطرد که چون نام ماه با روزتطابق کند آن روز را عید گیرند، روز آبان در این ماه یکی از اعیاد دوازده گانه سال است. و روز آبان را آبان روز و آبانگان نیز گویند:
آبان روز است و ماه آبان
خرم گردان به آب رز جان.مسعودسعد.و گویند در این روز زَو پادشاه ایران بر افراسیاب پیروزی یافته و او را از ملک خویش برانده است و نیز در این روز پس از پنج یا هفت سال خشکی و قحط باران آمده است.
- امثال:
آبان ماه را بارانکی دیماه رابرفکی، فروردین ماه شب ببار روز ببار؛ برای خوبی زرع بارانی اندک به آبان و برفی کم به دی و به فروردین باران بسیار باید.
ابان. [ اَ ] ( اِ ) آبان. آبانماه. ماه هشتم سال شمسی فارسی مطابق عقرب عربی و تشرین اول سریانی. و آن ماه دوم خزانست. اقطمبریوس رومی از دهم مهر تا دهم آبان باشد:
پس از شهریور و مهر و ابان و آذر و دی دان
که بر بهمن جز اسفندارمذ ماهی نیفزاید.ابونصر فراهی.
ابان. [ اَ ] ( اِخ ) نام دو کوه است؛ ابان ابیض در مشرق حاجز و ابان اسود از بنی فزاره باشد و آن دو را ابانان گویند.
ابان. [ اَ ] ( اِخ ) نام شهری بوده است به کرمان از ناحیه روذان.
ابان. [ اِب ْ با ] ( ع اِ ) هنگام. گاه. وقت. حین. اوان. || اول هر چیز. ج، ابابین.
( آبان ) [ په. ] ( اِ. ) ۱ - ایزد نگهبان آب. ۲ - هشتمین ماه از سال خورشیدی. ۳ - روز دهم هر ماه شمسی.
( اَ ) (اِ. ) آبان، هشتمین ماه سال خورشیدی.
( آبان ) ۱. ماه هشتم از سال خورشیدی ایرانی، ماه دوم پاییز، آبان ماه.
۲. فرشتۀ موکل بر آب.
۳. [قدیمی] روز دهم از هر ماه خورشیدی: آبان روز است روز آبان / خرم گردان به آبِ رَز جان (مسعودسعد: ۵۴۶ ).
= آبان
اسم: آبان (دختر، پسر) (پهلوی، فارسی) (طبیعت) (تلفظ: ābān) (فارسی: آبان) (انگلیسی: aban)
معنی: نام ماه هشتم از سال شمسی، نام فرشته نگهبان آب، آبها، ( در گاه شماری ) ماه هشتم از سال شمسی، ( در قدیم ) نام روز دهم از هر ماه شمسی، ( در آیین زرتشتی ) نام فرشته ی موکل آب و تدبیر امور مسائل آبان ماه، نام روز دهم از هر ماه شمسی در ایران قدیم
آبان. واژه آبان در فارسی میانه به معنی «آب ها»ست، کلمۀ آب با «ان» جمع بسته شده است. آب در زبان های هندو ایرانی مؤنث است، از این رو آن را مظهر و جلوه خدایان مادینه یا ایزدبانوان می دانستند و حرمت و ستایش می کردند، ازجمله آناهیتا ایزدبانوی آب بود. در تقویم زردشتی که هر روز ماه نام خاصی داشت، روز دهم هر ماه را آبان روز می نامیدند. در تقویم شمسی ایران، آبان ماه هشتم سال است.
💡 احسان عبدیپور (زادهٔ ۱۸ آبان ۱۳۵۹ در بوشهر) کارگردان و فیلمنامهنویس اهل ایران است.
💡 شفایی از اوائل دهه ۱۳۹۰ تا سال ۱۳۹۴ فرماندهی تیپ ۸۸ انصارالرضا را برعهده داشت، در فاصله سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ بهعنوان جانشین فرمانده سپاه انصارالرضا خراسان جنوبی فعالیت میکرد، از ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ جانشین فرمانده سپاه امام رضا خراسان رضوی بود و از آبانماه ۱۳۹۹ فرمانده سپاه سلمان سیستان و بلوچستان است.
💡 حکومت و گروههای غیر اسلامی به تعهدات خود عمل نکرده از صفوف مردم سوء استفاده میکنند، موضوع را به آنها اعلام و از تاریخ آبانماه ۱۳۵۸ صف مبارزات سیاسی خود را از آنها جدا میکند.
💡 کجا لشکر کشد خسرو به ماه آذر و آبان چو فروردین شود آبان و چون نیسان شود آذر