باطنی. [ طِ ] ( ص نسبی ) منسوب به باطن. مقابل ظاهری. درونی. داخلی. ذاتی. جوهری.
باطنی. [ طِ ] ( ص نسبی ) منسوب است به فرقه موسوم به باطنیه. آنکه بطریقه باطنیه گرویده باشد. سَبعی. قرمطی. هفت امامی. اسماعیلی. تعلیمی. فاطمی. رفیق. ( النقض حاشیه ص 93 ). ج، باطنیان و باطنیون:
باطنش هست دیگر و ظاهرش دیگر است
گویی شده ست این گل دوروی باطنی.منوچهری.|| باطنی. باطنیه. اینان گویند ظواهر آیات قرآن را بواطنی هست غیر از آنچه در عرف لغویون است. ( از الانساب سمعانی ): و بعهد با کالیجار مذهب سبعیان ظاهر شده بود چنانک همه دیلمان سبع مذهب بودند چنانک در این وقت آنرا مذهب باطنی گویند و مردی بود باطنی، نام او ابو نصربن عمران کی سری بود از داعیان سبعیان. ( فارسنامه ابن البلخی چ اروپا ص 119 ). و رجوع به باطنیه و همچنین غزالی نامه، صص 24 - 30 - 262شود.
باطنی. [ طِ ] ( اِخ ) از شعرای بخارا و بروایتی دیگر از بلخ بوده است. امیر علیشیر نوائی آرد: مرد فقیر و ساده است و در بلخ میباشد و بقدم توکل بزیارت مکه معظمه مشرف شده، این مطلع ازوست:
بسکه داری تنگدل ای غنچه خندان مرا
جان ز دل آمد به تنگ و دل گرفت از جان مرا.
رجوع به مجالس النفائس ص 82 و 256 و 306 و هم چنین قاموس الاعلام ترکی ج 2 ص 1199 و صبح گلشن ص 50 شود.
۱. مربوط به باطن: تمایل باطنی.
۲. پیرو باطنیه.
( صفت ) ۱ - منسوب به باطن درونی. ۲ - پیرو باطنیه.
از شعرای بخارا
مربوط به باطن. شعور باطنی، قوای باطنی.
(ادیان): طرفدار یا پیرو باطنیه فرقه یا مذهبی مترادف با ملاحده، اسماعیلیه که اواسط دوران اسلامی پدید آمدند.
💡 هلیوگابال ظالم نبود، اما او بیکفایتی منحرف در ظاهری مردانه ولی با باطنی زنانه بود، احتمالاً کم تواناترین امپراتور روم تاکنون.
💡 حس علاوه بر این که قوای ظاهری را شامل میشود شامل قوای باطنی نیز هست. در فلسفه اسلامی حس شامل قوای باطنی همچون قوه متصرفه، حس مشترک، خیال و حافظه است.
💡 چه «مردمان آبشخور خویش دانسته اند» و از این روست که آمده است: «قرآن را ظاهری است و باطنی. و آن باطن را هفت باطن بود» از این رو مپندار که مراد از داستان ها و حکایاتی که در قرآن آمده است، محض قصه و داستان است. چه سخن پروردگار از این برتر است.
💡 «صاحب مقامات عالی در میدان علم و عمل و دارنده خصال روحی و باطنیای که در کمتر انسانی یافت میشود، جمالالدین احمد بن فهد حلی …»
💡 و گفت: این علم را ظاهر ظاهری و باطن باطنی علم ظاهر و ظاهر ظاهر آنست که علماء میگویند و علم باطن آنست که جوانمردان با جوانمردان میگویند و علم باطن باطن راز جوانمردان است با حق تعالی که خلق را آنجا راه نیست.
💡 فیلم دو هفته از زندگی یک تهیهکننده هوسران هالیوودی به نام بن (رابرت دنیرو) است که بر خلاف میل باطنی در حال طلاق گرفتن از همسر سومش (رابین رایت) است. وی بعداً متوجه میشود همسرش معشوقه یکی از سناریو نویسهای خودش است، همچنین او روزهای سختی را برای یافتن چهره جدید فیلمش سپری میکند.