یکی از اصلیترین معانی «اورمز» به «اهورمزدا» اشاره دارد که خدای یکتا و مظهر پاکی در دین زرتشتی است. اهورمزدا نماد نور، راستی و نیکویی است و نقش مرکزی در آیین زرتشت و فرهنگ ایران باستان دارد. معنای دوم این کلمه ستاره مشتری است که در نجوم قدیم به آن اورمز گفته میشد و اهمیت نجومی و اخترشناسی داشته است. سومین کاربرد این واژه در تقویم شمسی است، به طوری که «اورمز» نام روز اول هر ماه شمسی به شمار میرود. این روز معمولاً با آغاز ماه و آغاز دورههای زمانی جدید در فرهنگ ایرانیان همراه بوده است. معنای چهارم در ادبیات شاهنامه است، جایی که شخصیتی به نام اورمز پسر زاده اسفندیار و پسر بهمن معرفی شده است. این شخصیت بخشی از داستانها و حماسههای پهلوانی و تاریخی ایران باستان به شمار میرود. بنابراین این واژه هم در دین و فلسفه، هم در نجوم، هم در تقویم و هم در ادبیات معنای ویژه دارد و بسته به متن تفاوت میکند.
اورمز
لغت نامه دهخدا
اورمز. [ م َ ] ( اِخ ) اورمزد. ستاره مشتری. ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ) ( برهان ). آنرا ازاوش نیز خوانند. ( آنندراج ). || ( اِ ) روز اول از هر ماه شمسی. ( ناظم الاطباء )( آنندراج ). نیک است در این روز نوپوشیدن و سفر کردن و مهر بر کاغذ نهادن و بد است قرض و وام دادن. ( برهان ). || ( اِخ ) فرشته ای که تدبیر امور مصالح این روز به او تعلق دارد. ( برهان ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). رجوع به ارمزد و اورمزد و اهورمزدا شود.
اورمز. [ م ُ ] ( اِخ ) پسرزاده اسفندیار که پسر بهمن باشد. ( برهان ) ( ناظم الاطباء ):
کمین بنده تو بود اورمز
که توچون شبانی و ایشان چو بز.فردوسی.
فرهنگ معین
(اُ مَ یا مُ ) (اِ. ) نک اورمزد.
فرهنگ فارسی
۱- ( اسم ) اهور مزدا ۲ - ( اسم ) مشتری (سیاره ) ۳ - روز اول از هر ماه شمسی.
پسر زاده اسفندیار که پسر بهمن باشد
ویکی واژه
نک اورمز.خدای یکتا. مظهر پاکی.خدای یگانه
جمله سازی با اورمز
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 راست گویی کز برای ورشکست اورمزد اندرین بیغوله از ابنای شیطان شرکتی است
💡 ای اورمزد روی بده روز اورمزد آن می که شادمان کندم اورمزدوار
💡 کیومرث ششمین مخلوق از آفریدگان ششگانهٔ (گاهی هفتگانهٔ) اورمزد است. چگونگی آفرینش او در کتابهای پهلوی زردشتی و نیز در منابع دوران اسلامی که اطلاعات آنها اساساً مبتنی بر ترجمهٔ خداینامهٔ پهلوی به عربی بوده، آمدهاست. بنابر اسطورهٔ خلقت زردشتی، اورمزد کیومرث را در مدت ۷۰ روز آفرید.
💡 بهترین ناحیهای که اورمزد آفرید ایرانویج است. اما پتیاره آن زمستان دیوآفریده، دهماهه و انواع مار پردار و بیپر است. خوشی این ناحیه به حدی است که اورمزد میگوید اگر سرزمینهای دیگر را نمیآفرید، مردم به ایرانویج میرفتند و جایی برای سکونت باقی نمیماند.
💡 بخار دریا بر اورمزد و فروردین همی فرو گسلد رشته های درّ ثمین
💡 چون به رنج و راحتم راضی از ایزد، فرق نیست گر بسعد اورمزد ار نحس کیوانی مرا