زواله

زواله. [ زَ ل َ / ل ِ ] ( اِ ) گلوله آرد خمیرکرده ای را گویند که به مقدار یک ته نان ساخته باشند. ( برهان ). گلوله آرد راگویند که به مقدار نانی علیحده ساخته باشند. ( جهانگیری ). خمیری که از جهت نان و آش مدور کنند... ( فرهنگ رشیدی ) ( از انجمن آرا ) ( از آنندراج ). گلوله آرد راگویند که برای نان پختن تیار کرده باشند. ( غیاث ). گلوله آرد خمیرکرده که بمقدار یک قرص نان ساخته باشند. ( فرهنگ فارسی معین ) ( ناظم الاطباء ). کنده. گلوله خمیر. چونه. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ):
تا قافیت زواله دهد از خمیر طبع
بندم بدست نظم فطیر اندر آسمان.سوزنی.مانند بورکت همه کاری شود ببرک
همچون زواله گر بکشی گوشمالها.بسحاق اطعمه ( ص 33 ).بادا ز آفتاب خمیرت زوال دور
تا سالها کنی ز مه نو زواله ها.بسحاق اطعمه ( از آنندراج ). || مهره کمان گروهه را نیز گفته اند و آن گلوله ای باشد از گل بمقدار فندقی. ( برهان ). مهره کمان گروهه بود و غالوک نیز گویند. ( لغت فرس اسدی چ اقبال ص 503 ). مهره کمان گروهه باشد. ( صحاح الفرس ) ( از ناظم الاطباء ). گلوله ای از گل بمقدارفندقی. مهره کمان گروهه. ( فرهنگ فارسی معین ):
زواله اش چو شدی از کمان گروهه برون
ز حلق مرغ بساعت فروچکیدی خون.کسائی ( از یادداشت بخط مرحوم دهخدا ).|| خمیرپاره های مالیده دراز را نیز گویند که بجهت بغرا مهیا کنند. ( برهان ) ( از ناظم الاطباء ) ( از فرهنگ فارسی معین ). || بعضی گویند طعامی است که به عربی فرزدقه خوانند. ( برهان ).

(زَ لِ ) (اِ. ) گلولة خمیر که به مقدار یک قرص نان ساخته باشند.

۱. تکه و گلولۀ خمیر به اندازۀ یک قرص نان.
۲. گلولۀ گلی و مهرۀ کمان گروهه: زواله اش چو شدی از کمان گروهه برون / ز حلق مرغ به ساعت فروچکیدی خون (کسائی: لغت نامه: زواله ).

تکه وگلوله خمیری باندازه یک قرص نان، مهره کمان
( اسم ) ۱ - گلوله آرد خمیر کرده که به مقدار یک قرص نان ساخته باشند. ۲ - خمیر پاره های مالیده که به جهت بغرا مهیا سازند فرزدقه. ۳ - گلوله ای از گل به مقدار فندقی مهره کمان گروهه.

گلولة خمیر که به مقدار یک قرص نان ساخته باشند.

💡 مه دوستْ به خجیری، بَدرهْ یا هلٰاله؟ یا رُوشنهْ خورْتیجهْ که بی زوالهْ؟

💡 مَنْ کانَ یُرِیدُ الْحَیاةَ الدُّنْیا وَ زِینَتَها... الآیة من قنع منّا بالدّنیا مع دناءة صفتها ما ضننّا علیه بإمتاع ایّام، لکن یعقب اری کمالها شری زوالها و یتلوا طعم عسلها سم حنظلها. هر که از ما دنیا خواهد دنیا از وی دریغ نیست لکن از آخرت درماند و آن دنیا با وی هم بنماند.

💡 شوخ زواله تاب مرا آب داد و رفت بر دامنش چو دست زدم تاب داد و رفت

💡 امیر گنه: مه دوستْ بدرهْ یا هلاله؟ یا سَرچشمه‌ی اُونهْ که بی‌زوالهْ؟

💡 زواله اش چو شدی از کمان گروهه برون ز حلق مرغ به ساعت فروچکیدی گِل