دلیل تحریر الوسیله احیاء الموات و اللقطه

[ویکی فقه] دلیل تحریر الوسیلة احیاء الموات و اللقطة (مازندرانی). « دلیل تحریر الوسیلة: إحیاء الموات و اللقطة» اثر آیة الله شیخ علی اکبر سیفی مازندرانی، از کتب فقهی استدلالی و از شروح تحریر الوسیله امام خمینی ( ره) در تبیین احکام و فروعات فقه شیعه امامیه و تحقیق در مصادر قواعد و مبانی این احکام می باشد.
تشریح غوامض و مبهمات و حل مسایل با بررسی و شناسایی منابع و مصادر اقوال و شناسایی قواعد و مبانی هدف اصلی نویسنده است.
[ویکی فقه] دلیل تحریر الوسیله احیاء الموات و اللقطه (مازندرانی). « دلیل تحریر الوسیلة: إحیاء الموات و اللقطة» اثر آیة الله شیخ علی اکبر سیفی مازندرانی، از کتب فقهی استدلالی و از شروح تحریر الوسیله امام خمینی ( ره) در تبیین احکام و فروعات فقه شیعه امامیه و تحقیق در مصادر قواعد و مبانی این احکام می باشد.
تشریح غوامض و مبهمات و حل مسایل با بررسی و شناسایی منابع و مصادر اقوال و شناسایی قواعد و مبانی هدف اصلی نویسنده است.
ساختار
بیان دلایل احکام و مستندات و ادله فقهی با استدلال و تحقیق، شیوه کلی این کتاب است.
گزارش محتوا
کتاب حاضر حاوی دو بخش است یکی زمین های موات و مسایل مرتبط به احیای آنها و مبانی و مستندات فقهی احیا و مالکیت آن و دیگری احکام شی ء گم شده.در باره موات به تعاریف مختلف در کتب فقهی اشاره شده. در خصوص ملکیت آور بودن احیا به صحیحه محمد بن مسلم، صحیحه فضلاء، موثقه سکونی، صحیحه ابن یزید، صحیحه معاویه بن وهب و نیز روایت صحیح سلیمان بن خالد استناد شده و این نتیجه به دست آمده که بیشتر این روایت ها دلالت بر ملکیت آوری احیای هر زمین مواتی دارد و هیچ نص مخالف و متعارضی هم این ظهورات عمومی را رد نمی کند.در باره اقسام اصلی موات به تفکیک موات در دار الاسلام یا دار الکفر بحث شده و این فرع فقهی که فقها معتقدند کافر با احیا، صاحب زمین موات نمی شود نقد و رد شده و سخن صاحب تذکره و جامع المقاصد در این مورد نقد گردیده است. فروعات مختلفی از احکام زمین موات در متن تحریر آمده و در شرح آن مبانی، دلایل و وجوه استدلال بررسی و به اختصار بیان شده است. این فروعات در باره موضوعات زیر است: موات مجهول المالک، حکم اعراض مالک از زمین موات، احکام زمینی که مالکش از آن اعتراض نکرده و رابطه مالکیت و موات بودن در این نوع زمین ها و نیز جمع و رفع تعارض میان مدلولات دو روایت صحیحه معاویه و سلیمان.همین طور حیازت و مالکیت اجزا و بخش های زمین موات و آلات و وسایل آن و زمین موات موقوفه بررسی و علاوه بر تعلیل آرای متن به اقوال فقهای دیگر و تشریح ادله و مستندات روایی پرداخته شده است.یکی دیگر از مباحث مهم بخش اراضی موات مربوط به احیای حریم و احکام آن است. در این پژوهش مستندات مربوطه به حریم خانه و محدوده آن و عدم جواز آن طرح شده است. در حکم عدم جواز علاوه بر اجماع فقها به روایات مختلفی استناد شده است. سپس حریم دیوار و رودخانه، حریم چاه، چشمه، کاریزها، قنوات و حریم روستا هم از لحاظ مفهومی و هم از لحاظ مستندات فقهی و ادله تحقیق شده است.روایات و مصادر فقهی در خصوص قلمرو جواز تصرف هر یک از همسایگان و مقدار مالکیت آنها شرح و تبیین گردیده است.در باره تبدیل مزرعه و بستان به روستا و تصرف در آن، برخی به اجماع و ادله دیگر استناد کرده و آن را جایز ندانسته اند اما نویسنده ادله و مبنایی وارد کرده است. آن گاه اشکالات مختلف استفاده از املاک و زمین ها و مناسبات متصرفان با همسایگان بررسی و حکم فقهی هر مورد بررسی شده است.بحث بعدی به حق تحجیر، مبانی و ادله فقهی آن و نیز رابطه تحجیر با مالکیت و تصرف اختصاص یافته است.مبحث املاک و زمین ها و جاهای مشترک و عمومی در ادامه از لحاظ فقهی و آرای عالمان شیعه به اختصار تشریح شده و در چند فرع مختلف عمدتا مستندها و دلایل این فروعات ارزیابی گردیده است.بحث بعدی به مهایات یا اشتراک اشخاص مختلف در استفاده از آب یک رودخانه و نحوه قسمت آن و مبانی شرعی آن اختصاص یافته و در دنبال آن از احیای معادن و اقسام آن و نحوه تصرف و مالکیت آن سخن رفته است. کتاب دوم این جلد در باره فروعات لقطه و احکام و مستندات و ادله آن می باشد و به سه مبحث و فروعات عدیده تقسیم شده که این سه مبحث عبارتند از: گم شدن حیوان به عنوان« ضاله»، گم شدن غیر حیوان، وجوب تعریف لقطه و احکام و مسایل آن. در این مبحث پایانی عمدتا مباحث نظری و مصادیق مفهوم لقطه از نظر فقها بررسی شده است.