دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اِبْن ِ صوفی، نجم الدین ابوالحسن علی بن ابوالغنائم محمد (ح ۳۹۰- ح ۴۶۰ق /۱۰۰۰- ۱۰۶۸م )، نسب شناس شیعی است.
ابن صوفی به علت انتساب به نیایش، عُمَر الاطرف، فرزند حضرت علی -علیه السلام- معروف به ابن تغلبیه به عُمَری و نیز علوی مشهور است. ابن صوفی در بیان نسب زید بن علی -علیه لسلام- به مذهب اثناعشری خود اشاره کرده است.پدر ابن صوفی، ابوالغنائم محمد، معروف به ابن مهلبیه نیز از مراجع علم انساب به شمار می آمد. در واقع نسب شناسی در خاندان ابن صوفی سابقه ای دیرینه داشت و حتی نیای ششم وی، محمد صوفی که ابن صوفی بدو منسوب است و به فرمان هارون الرشید به قتل رسید، نیز نسب شناس بود. ابن صوفی در بصره متولد شد و همان جا پرورش یافت و چنانکه خود می گوید، از کودکی به دانشهای گوناگون و به ویژه نسب شناسی پرداخت و از محضر استادانی بزرگ بهره برد.
← اساتید
(۱) آقا بزرگ، الذریعة.(۲) محمد ابن شهر آشوب، معالم العلماء، نجف، ۱۳۸۰ق / ۱۹۶۱م.(۳) علی ابن صوفی، المجدی فی انساب الطالبیین، به کوشش احمد مهدوی دامغانی، قم، ۱۴۰۹ق.(۴) علی ابن طاووس، فرج المهموم، قم ۱۳۶۳ش.(۵) ابراهیم ابن طباطبا، منتقلة الطالبیة، به کوشش محمد مهدی حسن خرسان، نجف، ۱۳۸۸ق / ۱۹۶۸م.(۶) احمد ابن عنبه، عمدة الطالب، به کوشش محمد حسن آل طالقانی، نجف، ۱۳۸۰ق /۱۹۶۱م.(۷) عبدالله افندی، ریاض العلماء، به کوشش احمد حسینی، قم، ۱۴۰۱ق.(۸) فخر رازی، الشجرة المبارکة، به کوشش مهدی رجایی، قم، ۱۴۰۹ق.(۹) عباس قمی، الکنی و الالقاب، نجف، ۱۳۸۹ق /۱۹۶۹م.(۱۰) عبدالرزاق کمونه، منیة الراغبین فی طبقات النسابین، نجف ۱۳۹۲ق /۱۹۷۲م.(۱۱) سید علی خان مدنی، الدرجات الرفیعة فی طبقات الشیعة، ۱۳۸۱ق /۱۹۶۲م.(۱۲) مرعشی، مقدمه بر المجدی (نک: ابن صوفی در همین مأخذ).(۱۳) اسماعیل مروزی، الفخری فی انساب الطالبیین، به کوشش مهدی رجایی، قم، ۱۴۰۹ق.(۱۴)مهدوی، مقدمه بر المجدی (نک: ابن صوفی در همین مآخذ).
