عمر بن محمد نسفی

[ویکی فقه] «نجم الدین عمر بن محمد بن احمد نسفی» (۵۳۷- ۴۶۲ ق) از علمای حنفی مذهب است که سمعانی شرح حال او را در کتاب معجم خود آورده است.
این شرح حالی است که نویسندگان پس از سمعانی از آن بهره برده و با توجه به اطلاعاتی که از زندگی نویسنده به دست آورده اند، آن را کامل کرده اند. نویسنده از چنان شهرتی برخوردار است که سمعانی در شرح حال او می نویسد: «از آنجا که وی بسیار مشهور است و تالیفات بسیاری دارد، من او را در این مجموعه ذکر کردم». یکی از نویسندگان سده نهم هجری نیز او را «مفتی ثقلین» نامیده است. ابن نجار درباره او و کتاب هایش می نویسند: «او فقیهی فاضل، مفسر، محدث و ادیبی ذوالفنون است و کتاب هایی در تفسیر، حدیث و به رشته تحریر درآورده است و شاید شمار نگاشته های او به ۱۰۰ برسد». کتاب «القند فی ذکر علمای سمرقند» از مهمترین آثار اوست. تفسیر بزرگ « الاکمل الاطول » در چهار مجلد و تفسیر مختصر « التیسیر فی التفسیر » از جمله آثار اوست. ترجمهی فارسی او از قرآن کریم از قدیمی ترین ترجمه های موجود است. کتاب « عقائد النسفیة » او با موضوع توحید و عقاید اسلامی، مورد توجه و عنایت بسیاری از عالمان قرار دارد. این کتاب در بسیاری از حوزه های علمیه اهل سنت و به ویژه در دانشگاه الازهر جزو کتب درسی است. از شروح و حواشی بسیاری که بر این کتاب نوشته شد، مهم ترین و مشهورترین آن ها شرح علامه تفتازانی متوفای ۷۹۱ ق است.
آثار
نسفی علاوه بر آثار مذکور، صاحب تالیفات دیگری نیز هست که از آن جمله است: ۱- بعث الرغائب لبحث الغرائب؛ ۲- تطویل الاسفار لتحصیل الاخبار؛ ۳- الجمل الماثورة؛ ۴- الحصائل فی الفروع؛ ۵- دعوات المستغفرین؛ ۶- شرح الاصول؛ ۷- طلبه الطلبه، فی الاصطلاحات الفقهیه علی مذهب الفاظ کتب الحنفیه؛ ۸- فی بیان مذهب التصوف و اهله؛ ۹- یواقیت المواقیت، فی فضائل الشهور و الایام.
عناوین مرتبط
القند فی ذکر علمای سمرقند (کتاب).
منبع
...