زبالی

کثیف، پست، بی‌ارزش، مندرس

پاک، تمیز، شریف، ارزشمند

زبالی. [ زُ ] ( ص نسبی ) نسبت است به یکی از منازل بادیه که زباله اش نامند. ( انساب سمعانی ). و گاه نیز نسبت است به زبالةبن تمیم برادر عمربن تمیم. ابن اعرابی گوید: منسوبین به زبالة فراوان نیستند و ابوذویب در باره زبالیان گوید:
لا تأمننن زبالیا بذمته
اذا تقنع ثوب الغدر وائتزرا.( تاج العروس ).
زبالی. [ زُ ] ( اِخ ) جعفربن محمد. محدث است. ( منتهی الارب ). جعفربن محمد محدث. از ابوعاصم نبیل نقل حدیث کرده است. ( تاج العروس ).
زبالی. [ زُ ] ( اِخ ) حسان. محدث است و از زیدبن حباب روایت دارد. ( تاج العروس ).
زبالی. [ زُ ] ( اِخ ) مالک بن حویرث بن اشیم لیثی صحابی است و وفادة دارد و در 47 هَ. ق. درگذشته است. بنابراین، سخن صاغانی که «زبالی از اصحاب حدیث است » جای تأمل است. ( تاج العروس ). سمعانی آرد: مالک مکنی به ابوسلیمان بن حویرث بن اشم بن زبالةبن حشیش بن... سعدبن لیث. صحبت ( رسول اﷲ ص )را درک کرد. خلیفةبن خیاط از او یاد کرده و در باره نسب او گوید: حشیش بفتح حاء. ( از انساب سمعانی ).
زبالی. [ زُ ] ( اِخ ) محمد مکنی به ابواحمدبن عبداﷲبن زبیر است. یحیی بن معین گوید: «او را اهل بغداد زبیر نام دادند» بنابراین ممکن است او منسوب به منزل زباله باشد. ( از انساب سمعانی ).
زبالی. [ زُ ] ( اِخ ) محمدبن حسن بن عیاش را زبالی بضم زاء نیز ضبط کرده اند. ( تاج العروس ). رجوع به انساب سمعانی و معجم البلدان و زبالی شود.
زبالی. [ زَ ] ( ص نسبی ) نسبت است به مردی موسوم به زباله و یا موضعی بدین نام. ( از انساب سمعانی ).
زبالی. [ زَ ] ( اِخ ) عبدالعزیزبن محمدبن زباله. اهل مدینه و منسوب است به جدش زبالة. وی احادیثی مفصل از ثقات راویان مدینه نقل کرده است ولی روایاتش مورد استناد نیست زیرا مبتنی بر تخیلات و تصورات او است. ( از انساب سمعانی ).
زبالی. [ زَ ] ( اِخ ) محمدبن حسن. محدث است. ( منتهی الارب ). محمدبن حسن بن ابی الحسن بن زباله مخزومی مدنی. محدث، از مالک و دراوردی نقل حدیث کند و اهل عراق از او روایت کنند. ابن معین و ابوداود درباره ٔاو سخن گفته اند و رشاطی گوید: ناچیز و غیر قابل اعتماد است، زبیربن بکار و ابوخیثمة نیز از او روایت دارند. ( تاج العروس ). سمعانی آرد: ابومحمدبن حسن بن ابی الحسن بن زباله مخزومی از مدینه است و از مالک و دراوردی نقل حدیث کند و ابوخیثمه و اهل عراق از او حدیث نقل کنند. یحیی بن معین میگفت: ابن زباله مدینی ثقه نیست و احادیث را سرقت میکند. ( از انساب سمعانی ).