لغت نامه دهخدا
حره صلیحیه. [ ح ُرْ رَ ی ِ ص ُ ل َ حی ی َ ]( اِخ ) اسماء دخت احمد پسر جعفر پسر موسی صلیحی است.در 440 هَ. ق. / 1048 م. متولد شده و در 532 هَ. ق. / 1138 م. درگذشته است. او را حره کاملة و سیدة حره نیز میگفتند. مدتها از طرف شوهرش احمدبن علی صلیحی فرمانروای یمن و ملکه آن کشور بود تا در 488 هَ. ق. شوهرش درگذشت و پسرعمش سبا بتخت نشست و باز حره صلیحیه همه کاره کشور و حاکم حقیقی بود، تا اینکه سبا نیز درگذشت و دیگری به حکومت رسید و حره همچنان بقدرت باقی ماند. وزرا نزد وی جمع میشدند و نامه ها بنام او نوشته میشد تا درگذشت. در خطبه ها بر منابر نخست نام خلیفه مستنصر و پس از او نام صلیحی و سپس نام این بانو، حره صلیحیه، آورده میشد و خطیب میگفت: «اللهم أدم أیام الحرة الکاملة السیدة کافلة المؤمنین...». نام این بانو در خطط مقریزی ( ج 2 ص 173 ) و دائرةالمعارف بستانی ( ج 11 ص 25 ) سنة بنت احمد آمده و درروضةالفیحاء سید بنت احمد و در کتاب عزیزی محلی سیده تنها دیده میشود، و در «ثغر عدن » او را اسماء بنت احمد خواند. گویا منشاء اختلاف شهرت لقب سیدة و اشتباه لفظی سیدة و سنة باشد. ( اعلام زرکلی چ 1 ج 1 ص 101 ).
