حجرالنسر

حجرالنسر. [ ح َ ج َ رُن ْ ن َ ] ( ع اِ مرکب ) حجرالعقاب. اکتمکت. حجرالماسکة. ایاطیطس اطسموط. حجر الولادة. حجر البهت. یسر. گن ابلیس. ( برهان قاطع ). صاحب تحفه حکیم مؤمن در ذیل کلمه حجرالیسر گوید: سنگی است سفید و مدور و صاف و از حجاز خیزد و قسمی از اکتمکت است و حجر النسر و حجر العقاب نیز گویند. ( تحفه حکیم مؤمن ). و صاحب اختیارات بدیعی گوید: حجرالعقاب و حجر الیسر نیز خوانند و آن اکتمکت است و داود ضریر انطاکی در تذکره گوید: حجرالنسر و البهت و الاطسموط والیسر، الاکتمکت. ابن البیطار گوید: حجرالنسر و حجر العقاب هو اکتمکت و سمی حجر النسر لانه یوجد کثیراً فی اوکار النسور و العقبان منهم من یقول حجرالبشر من اجل انه یسهل الولادة و قد ذکرت الاکتمکت فی حرف الالف. رجوع به حجرالعقاب و حجرالولادة شود.

( اسم ) سنگ عقاب.

حَجَرُالْنَسر
(یا: حجرالشرفاء) قلعه ای مستحکم در ناحیۀ بصره، از نواحی شمالی سرزمین مغرب (مراکش کنونی)، نزدیک شهر قصرالکبیر. این قلعه توسط محمد بن ابراهیم، از حکام ادارسۀ مغرب، ساخته شد و از پناهگاه های مستحکم ادارسه بود. موسی بن ابی العافیه، حاکم تسول، در ۳۱۹ق/۹۳۱م بر قسمتی از متصرفات ادارسه دست یافت و آنان ناگزیر در قلعۀ حجرالنسر پناه گرفتند و از محاصره خلاص شدند. حسن بن جنّون از مقابل قوای جوهر کاتب، سردار امویان اندلس، به حجرالنسر گریخت. این قلعه در ۳۶۳ق/۹۴۷م به تصرف قوای مستنصر بن عبدالرحمان اموی، خلیفۀ اندلس، درآمد و ظاهراً در ادوار بعد بر اثر جنگ و ستیز ویران شد.