ادات تحضیض

ابزار تحریک، وسایل ترغیب

[ویکی فقه] "تحضیض" مصدر باب "تفعیل" از ماده ی "حضّ" و در لغت به معنای تشویق و ترغیب به همراه مبالغه (مبالغه در انجام کاری به معنای تلاش و کوشش فراوان در انجام کار و عدم کوتاهی در آن است. بالَغَ یبالغ مبالغة اذا اجتهد فی الأمر.) و تأکید در آن است. (حضّه علی الأمر حضاً: حمله علیه و تحضیض منه لکنه شدّد مبالغة.)
" تحضیض " یعنی وادار کردن، اصرار ورزیدن و برانگیختن. و "ادات تحضیض" یعنی آن چه مفید این معنا باشد.
در اصطلاح نحو
در اصطلاح نحو "تحضیض" عبارت است از ترغیب قوی و شدید بر انجام یا ترک عملی و "ادات تحضیض"، حروفی هستند که این معنا را افاده می دهند. این حروف در ابتدای کلام واقع شده و عبارتند از: "لولا"، "لوما"، "هلّا"، "ألّا" و "ألا". به عنوان مثال "هلّا" در جمله ی «هلّا تضرب زیداً» از ادات تحضیض بوده و بر ترغیب شدید مخاطب بر زدن "زید" دلالت دارد.
وجه نامگذاری
با توجه به اینکه "تحضیض" مصدر باب "تفعیل" بوده و به همین جهت معنای مبالغه و تأکید را افاده می دهد ازاین رو معنای لغوی تحضیض در معنای اصطلاحی آن لحاظ شده است به این بیان که متکلم با استفاده از ادات تحضیض و ترغیب شدید و قوی خود بر انجام یا ترک عملی، در واقع تلاش و کوشش فراوان خود در ترغیب (مبالغه در ترغیب) را به کار گرفته و آن را تأکید می کند.
جایگاه
...