گودانه
«گودانه» یا «گاودانه» گیاهی از خانواده باقلاییان و از سرده ماشک‌ها است که یکی از قدیمی‌ترین دانه‌های مورد استفاده بشر به شمار می‌رود و منشأ اصلی آن منطقه مدیترانه است. در گذشته، این گیاه عمدتاً برای تأمین غذای دام کشت می‌شده، اما امروزه به عنوان یکی از گیاهان فراموش‌شده شناخته می‌شود. گودانه کشت آسانی دارد و می‌تواند در خاک‌های قلیایی و کم‌عمق به خوبی رشد کند، همچنین با خشکسالی و پراکنش نامطلوب باران سازگار است. این گیاه در ایران از دیرباز در غرب و شمال غرب کشور کشت می‌شده و در تناوب با گندم توصیه می‌گردد. گودانه دارای اسامی متنوعی است؛ در افغانستان به آن مشنگ، در آذربایجان کوروشنه، در کردی کرزن یا گایانه و در ترکیه بورچاک می‌گویند. در زبان‌های دیگر نیز با نام‌هایی مانند یرو در اسپانیا، رووی در یونان و bitter vetch در انگلیسی شناخته می‌شود. دانه‌های گاودانه مزه تلخی دارند و برای مصرف انسانی نیازمند فرآوری طولانی هستند، اما در برخی جوامع فقیر و دوران قحطی به عنوان غذا مصرف می‌شوند. در ایران پس از پخت طولانی، دانه گاودانه به غذایی هلیم مانند به رنگ قهوه‌ای تبدیل می‌شود که به آن سنگک خوراک می‌گویند و جزو صبحانه‌های محلی است. این گیاه دارای ارزش تغذیه‌ای بالاست و حدود ۸۸ درصد قابلیت هضم و ۲۳ درصد پروتئین دارد و به عنوان منبع پروتئین در جیره دام استفاده می‌شود. علاوه بر مصرف مستقیم، کشت مخلوط گودانه با غلات باعث افزایش فعالیت فتوسنتزی و بهبود کیفیت خاک و محصولات بعدی می‌شود، بنابراین هم برای دام و هم برای کشاورزی مفید است.
مترادف‌ها
گودال، انبار، گودا
متضادها
بلندی، قله
لغت نامه دهخدا
گودانه. [ گ َ / گُو ن َ / ن ِ ] ( اِ مرکب ) گاودانه. حب البقر. سنگک. خلر. و رجوع به گاودانه شود.
جمله سازی با گودانه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 کشاورز پس از پایان طولانی کار در مزرعه، تمام ابزارهای مورد نیاز خود را در گودانه قرار داد تا فردا استفاده کند.
💡 در حاشیه آن جنگل قدیمی، یک گودانه عمیق و تاریک وجود داشت که محل پناه گرفتن بسیاری از حیوانات کوچک بود.
💡 کارگران ساختمانی با دقت بسیار زیادی در حال حفر یک گودانه بزرگ برای زیرسازی فونداسیون ساختمان‌های جدید در مرکز شهر بودند.
