کلمه «کثاثه» صفتی است که در متون عربی و فارسی قدیم به کار رفته و به انبوه و درهم پیچیدن مو یا ریش اشاره دارد. این واژه نشاندهنده حالتی است که ریش یا مو بسیار بیخگردیده، کوتاه و متراکم شده و حالت پرپشت و درهمپیچیده پیدا کرده است. در لغتنامههای معتبر مانند منتهیالارب، اقرب الموارد و دهخدا، «کثاثه» به معنای انبوه شدن ریش یا مو ذکر شده است و در برخی متون ادبی و تاریخی برای توصیف ظاهر ریش یا سبیل افراد استفاده شده است. این اصطلاح نشاندهنده تراکم و حجم زیاد مو است و گاهی برای بیان حالت زشتی یا نامرتبی مو نیز به کار رفته است. واژه «کثاثه» با مشتقات دیگر مانند «کثوثة» و «کثَث» مرتبط است و در توصیف ویژگی ظاهری مو و ریش به کار میرود. به طور خلاصه، کثاثه یعنی ریش یا مو که بسیار انبوه، کوتاه و درهمپیچیده شده باشد و در ادبیات فارسی و عربی برای تصویرسازی ظاهری افراد استفاده میشود.
کثاثه
لغت نامه دهخدا
( کثاثة ) کثاثة. [ ک َ ث َ ] ( ع مص ) بسیاربیخ گردیدن ریش و انبوه و کوتاه گردیدن و درهم پیچیدن. ( منتهی الارب ). بسیار گشتن و در هم پیچیدن موی. ( از اقرب الموارد ). انبوه شدن ریش. ( تاج المصادر بیهقی ) ( دهار ). کُثوثَة. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ). کثَث. ( منتهی الارب ). و رجوع به کثوثة شود.
فرهنگ فارسی
بسیار بیخ گردیدن ریش و انبوه و کوتاه گردیدن و در هم پیچیدن