چفتۀ صلب

چفتۀ صلب (Rigid arch) در معماری و شهرسازی به نوعی سازه قوسی گفته می‌شود که به صورت یکپارچه طراحی شده و اتصال آن به پایه‌ها از نوع اتصال صلب یا گیردار است. این ویژگی باعث می‌شود که کل سازه به صورت یک سیستم پیوسته و مقاوم در برابر تغییر شکل عمل کند. در محل اتصال قوس به پایه‌ها هیچ‌گونه چرخش، لغزش یا دوران آزاد امکان‌پذیر نیست و این نقاط کاملاً در برابر حرکت مقید هستند. در نتیجه، نیروهای وارد بر سازه تنها به صورت ساده منتقل نمی‌شوند، بلکه به شکل هم‌زمان شامل نیروی محوری، نیروی برشی و لنگر خمشی در اعضا توزیع می‌گردند. این نحوه انتقال نیرو موجب می‌شود که بخشی از تنش‌ها در خود قوس و بخشی دیگر در پایه‌ها جذب و مهار شود. چفتۀ صلب به دلیل همین رفتار سازه‌ای، توانایی بالایی در تحمل بارهای سنگین و شرایط بارگذاری پیچیده دارد. این نوع قوس معمولاً سختی و پایداری بیشتری نسبت به قوس‌های مفصلی یا ساده دارد و تغییر شکل آن بسیار محدود است. از نظر مهندسی سازه، این ویژگی موجب افزایش مقاومت در برابر نیروهای جانبی مانند باد و زلزله نیز می‌شود. چفتۀ صلب در طراحی پل‌ها، سازه‌های معماری سنگین و بناهای بزرگ که نیاز به استحکام بالا دارند کاربرد فراوان دارد. بنابراین، چفتۀ صلب را می‌توان قوسی یکپارچه با اتصال گیردار به پایه‌ها دانست که با توزیع پیچیده نیروها، پایداری و مقاومت بالای سازه را تأمین می‌کند.