نیمه پنجه

در منابع قدیمی فارسی «پنجه»، عدد ۶۰ را نشان می‌دهد. یعنی در برخی نظام‌های عددی قدیمی یا اعداد ابجد، «پنجه» به جای ۶۰ به کار رفته است. «نیمه پنجه» یعنی نصف پنجه، یعنی ۳۰. در اعداد ابجد، هر حرف فارسی یا عربی با یک عدد مرتبط است؛ حرف «لام» عدد ۳۰ را نشان می‌دهد. بنابراین وقتی می‌گویند «نیمه پنجه»، منظور عدد ۳۰ است و اشاره به حرف «لام» در سیستم ابجد دارد. این تعبیر بیشتر در متون قدیمی و ادبی یا محاسبات عددی و نجومی استفاده می‌شده است. پس می‌توان گفت «نیمه پنجه» یک اصطلاح قدیمی و ادبی است برای عدد ۳۰ و ریشه آن به عدد «پنجه» یعنی ۶۰ باز می‌گردد. به طور خلاصه: «نیمه پنجه» یعنی نصف ۶۰، یعنی ۳۰، و در متون ابجد و قدیمی برای اشاره به عدد ۳۰ و گاهی به حرف «لام» استفاده می‌شده است.