مماسن

«مماسن» نام قومی باستانی است که در منابع تاریخی به گروهی از ساکنان نواحی پیرامون رود سیحون اشاره دارد. این قوم در دوران حملات اسکندر مقدونی در منطقه‌ای نزدیک به ماوراءالنهر سکونت داشته‌اند و به‌عنوان مردمی مقاوم و جنگجو شناخته می‌شدند. بر اساس گزارش‌های تاریخی، مماسن‌ها در برابر پیشروی سپاه اسکندر مقاومت سخت و قابل توجهی از خود نشان دادند. این مقاومت نشان‌دهنده روحیه استقلال‌طلبی و پایداری آنان در برابر قدرت‌های مهاجم آن دوره بوده است. با وجود این ایستادگی، در نهایت این قوم در برابر نیروی نظامی گسترده اسکندر مغلوب شدند. سرگذشت آن‌ها در منابع تاریخی به‌عنوان نمونه‌ای از مقاومت اقوام محلی در برابر فتوحات مقدونیان ذکر شده است. منطقه سکونت آن‌ها در حوالی سیحون، از نواحی مهم آسیای میانه در دوران باستان به شمار می‌رفته است. اطلاعات موجود درباره این قوم محدود است و بیشتر در قالب گزارش‌های تاریخی پراکنده نقل شده است. نام مماسن در متون تاریخی به‌عنوان یکی از اقوام درگیر با فتوحات اسکندر ثبت شده و نشان‌دهنده تنوع قومی آن منطقه در آن دوره است.  در مجموع، مماسن نام قومی باستانی در حوالی سیحون است که در برابر اسکندر مقدونی مقاومت کردند اما در نهایت مغلوب شدند.

لغت نامه دهخدا

مماسن. [ م ِ س ِ ] ( اِخ ) قومی در حوالی سیحون که در مقابل اسکندر سخت مقاومت کردند، ولی سرانجام مغلوب گشتند. ( از ایران باستان پیرنیا ج 2 صص 1704 - 1705 ).