واژه متنمی در متون لغوی قدیم بهعنوان صفتی برای توصیف پرنده شکاری مانند باز به کار میرود که از جای خود با سرعت بلند میشود و به سوی بالا یا مقصدی در آسمان پرواز میکند. در این معنا، منظور از «باز» همان پرنده شکاری است که به دلیل قدرت، سرعت و توانایی در اوجگیری شناخته میشود. واژه متنمی بر حالت حرکت ناگهانی، جهش و اوج گرفتن این پرنده تأکید دارد و نوعی تصویر از پرواز سریع و سبکبال را در ذهن ایجاد میکند. از نظر ریشهشناسی، این واژه با مفهوم «تنمی» مرتبط است که دلالت بر رشد، بالا رفتن و حرکت صعودی دارد. در کاربرد لغوی، متنمی برای نشان دادن موجودی به کار میرود که حالت سکون ندارد و پیوسته در حال جابهجایی و پرواز است. این واژه بیشتر در متون عربی و منابع لغوی کهن دیده میشود و جنبه توصیفی و تصویری دارد. در برخی موارد، علاوه بر پرندگان شکاری، به هر موجودی که حرکت جهشی و سریع دارد نیز بهصورت استعاری اطلاق شده است. متنمی همچنین میتواند نمادی از قدرت، چابکی و تسلط بر فضا در پرندگان شکاری باشد. به طور کلی، این واژه به پرندهای مانند باز اشاره دارد که با حرکتی سریع از زمین برمیخیزد و در آسمان اوج میگیرد.
متنمی
لغت نامه دهخدا
متنمی. [ م ُ ت َ ن َم ْ می ] ( ع ص ) باز که از جای به جایی رود و بلند شود. ( آنندراج ) ( از منتهی الارب ). || بازی که بلند پرواز کند. ( ناظم الاطباء ). رجوع به تنمی شود.
